Ông Lê Thành Chung.

Xin ông cho biết, lý do thay đổi từ thủy lợi phí sang giá dịch vụ?

Xuất phát từ yêu cầu quản lý vĩ mô về kinh tế đối với các ngành, nghề, lĩnh vực, Nhà nước không áp dụng lệ phí đối với một số loại hình dịch vụ công ích mà chuyển sang cơ chế giá, trong đó có áp dụng giá dịch vụ thủy lợi. Khi đó, nguồn vốn đầu tư được sử dụng hiệu quả hơn. Việc điều chỉnh còn nhằm thống nhất với Luật Phí và lệ phí. 

Ông có thể phân tích rõ hơn sự khác biệt giữa giá dịch vụ và thủy lợi phí?

Trước đây, trong việc quản lý khai thác công trình thủy lợi, chúng ta dùng khái niệm thủy lợi phí. Phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả nhằm cơ bản bù đắp chi phí và mang tính phục vụ khi được cung cấp dịch vụ công. Do sử dụng nước  chỉ phải trả phí nên dịch vụ thủy lợi chưa được coi là hàng hóa. Hơn nữa, mức phí quy định không xuất phát từ chi phí sản xuất và quản lý vận hành, không thể hiện giá sử dụng nước. Còn giá dịch vụ thủy lợi sẽ theo quy luật thị trường bởi xác định dựa trên cơ sở đầu vào xây dựng công trình, chi phí quản lý vận hành, các chi phí khác. Cụ thể, các khoản chi phí được đưa vào tính toán để xây dựng giá như: Thuế, khấu hao tài sản, chi phí sản xuất, tiền lương người lao động…

Quy định mới sẽ tác động thế nào đến nông dân và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cung cấp nước sản xuất, thưa ông?

Chuyển từ thủy lợi phí sang giá dịch vụ thủy lợi nhằm đưa hoạt động thủy lợi tiếp cận với cơ chế thị trường, gắn trách nhiệm của bên cung cấp dịch vụ, bên sử dụng dịch vụ. Như vậy, 5 công ty thủy nông, hơn 400 tổ chức dùng nước là đơn vị cung cấp sẽ phải nỗ lực  hơn để bảo đảm chất lượng dịch vụ. Còn người sử dụng cũng có ý thức, trách nhiệm hơn, coi chi trả dịch vụ thủy lợi là chi phí đầu vào trong sản xuất, qua đó sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả hơn.

Áp dụng giá dịch vụ thủy lợi, người dân sẽ được phục vụ tốt hơn trong khâu tưới tiêu.

Nhiều người lo ngại khi áp dụng giá dịch vụ thủy lợi sẽ làm tăng chi phí sản xuất, ông nghĩ sao về vấn đề này?

Chúng tôi đang trong quá trình đánh giá, tính toán nên chưa đưa ra con số cụ thể. Tuy nhiên, áp dụng cơ chế giá thì khả năng chi phí trên đồng ruộng tăng nhưng chi phí mà nông dân phải nộp sẽ chưa tăng ngay vì Nhà nước vẫn trợ giá. Đến một giai đoạn nào đó, nông dân không được trợ giá nữa thì sẽ phải nộp và mức tăng có lộ trình cụ thể. Áp dụng cơ chế này góp phần tăng nguồn thu để hỗ trợ đầu tư các công trình thủy lợi phục vụ sản xuất và dân sinh cũng như ứng phó biến đổi khí hậu ở những khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa.  

Việc triển khai áp dụng giá dịch vụ thủy lợi trên địa bàn tỉnh có gặp khó khăn gì không ?

Đây là nội dung mới (trong dự án Luật Thuỷ lợi) cộng với một số văn bản quy phạm pháp luật còn chồng chéo khiến quá trình triển khai gặp trở ngại nhất định. Giá dịch vụ thuỷ lợi có nhiều văn bản quy định nhưng chưa thống nhất; còn có điểm mâu thuẫn giữa Pháp lệnh 32 năm 2001 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Luật Giá năm 2012, Luật Phí và lệ phí năm 2015 và một số văn bản dưới luật. Trường hợp miễn, giảm giá dịch vụ thủy lợi cũng chưa có quy định cụ thể về đối tượng miễn, mức miễn, cấp phát nước như thế nào....

Vậy tiến độ thực hiện giá dịch vụ thủy lợi của tỉnh ra sao, thưa ông? 

Căn cứ Thông tư số 280/2016/TT-BTC Quy định giá tối đa sản phẩm,  dịch vụ công ích thuỷ lợi và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành; thực hiện văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, hiện nay  Sở Tài chính chủ trì phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT thực hiện các bước để tham mưu với UBND tỉnh quy định giá cụ thể đối với các sản phẩm dịch vụ công ích thuỷ lợi theo biện pháp công trình. Chi cục Thuỷ lợi phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan khảo sát, xây dựng giá dịch vụ thuỷ lợi phù hợp với thực tế tưới tiêu hiện có trên địa bàn tỉnh, trình UBND tỉnh phê duyệt trong quý I năm nay. 

Xin cảm ơn ông!

Trịnh Lan (thực hiện)