Kho mộc bản chùa Bổ Đà.

Trong số 24 bảo vật của cả nước nằm trong danh sách đợt này, tỉnh Bắc Giang có 2 bảo vật gồm: Mộc bản chùa Bổ Đà xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên (niên đại từ giữa thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX) và bia hộp đá đồi Cốc thời Mạc, hiện lưu giữ tại đền thờ Trạng nguyên Giáp Hải, xã Dĩnh Trì, TP Bắc Giang. Như vậy cùng với Hương án đá tại chùa Khám Lạng (Lục Nam), đến nay Bắc Giang có 3 bảo vật quốc gia.

Theo các tài liệu, mộc bản chùa Bổ Đà có khoảng 2 nghìn bản khắc ngược bằng chữ Hán - Nôm và chữ Phạn trên gỗ thị với kỹ, mỹ thuật tinh xảo. Một số bộ kinh, sách có giá trị như: A Di Đà kinh, Bát Nhã kinh, Kim Cương kinh, Phổ Môn kinh, Lăng Nghiêm kinh, Vạn Thiện đồng quy, Yết Ma hội bản, Nam Hải ký quy… Hiện các bộ mộc bản khá nguyên vẹn và đã được xác lập kỷ lục Việt Nam là bộ mộc bản của Thiền phái Lâm Tế khắc trên gỗ thị cổ nhất Việt Nam. 

Bia đá hộp Đồi Cốc thời Mạc (ảnh tư liệu).

Bia đá hộp đồi Cốc là hiện vật gốc độc bản, có hình thức độc đáo gồm hai nửa ốp vào nhau: Phần bia và phần nắp đậy. Nội dung văn bia là tư liệu quý về thân thế, sự nghiệp Trạng nguyên Giáp Hải - danh nhân khoa bảng, từng làm quan Thượng thư bộ lại đời nhà Mạc. Bia dựng năm Kỷ Dậu, niên hiệu Cảnh Lịch  (1549). 

                                                Nguyễn Hưởng