Cuối năm 2018, hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử hay còn gọi là hộp vàng hình Hoa Sen được Thủ tướng công nhận là bảo vật quốc gia. Hiện vật này hiện trưng bày ở Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh, được xác định có niên đại thời Trần, nửa đầu thế kỷ 14.

Chiếc hộp vàng được phát hiện 8 năm trước trong lúc thi công tuyến đường hành hương lên di tích chùa Ngọa Vân, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và là vùng địa linh của Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử. Chiều 21/6/2012, tại khu vực suối 1, thôn Trại Lốc, xã An Sinh, huyện Đông Triều (nay là thị xã Đông Triều), nhóm công nhân đang điều khiển máy xúc để đào đất thi công đường, bất ngờ lộ ra một chiếc hộp kim loại màu vàng bên sườn đồi. Cùng lúc đó Đại đức Thích Quảng Hiển, chủ trì chùa Trung Tiết, trên đường cùng phật tử đi lễ Phật tại chùa Ngọa Vân, đi ngang qua đã dừng lại và được nhóm công nhân đưa cho chiếc hộp vàng.

Hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh.

Nhà sư Thích Quảng Hiển sau đó trao chiếc hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử cho UBND huyện Đông Triều quản lý.

Đến ngày 20/3/2015, UBND huyện Đông Triều giao lại hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử cho Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh lưu trữ bảo quản và phát huy giá trị của hiện vật.

Hộp vàng nặng 56,44 gram (tương đương khoảng 15 chỉ vàng), có hình dáng của một đóa sen đang độ mãn khai. Chân đế hộp tạo múi mô phỏng hình cánh sen, mặt để trơn, phần thân tạo múi liền với chân đế, thân cánh sen có trang trí văn hoa chanh (hay còn gọi là hoa liên tiền) nổi trên nền văn mây hình khánh; phần miệng thân có khớp để đậy nắp hộp vừa khít với thân.

Nắp hộp hình bán cầu, phần tiếp giáp với thân tạo 11 cánh chính là phần đầu của cánh sen, khớp với phần thân cánh sen ở phía dưới thân tạo thành lớp cánh lớn ngoài cùng; giữa nắp là đài sen được bao bọc bởi lớp cánh lớn.

Đài sen có bốn lớp xếp thành vòng tròn đồng tâm, trong đó, lớp ngoài cùng là lớn nhất với 11 cánh nằm đan cài với cánh lớn; các cánh to, mập, được tạo tác với đường nét rất tinh xảo và giàu tính hiện thực.

Lớp cánh thứ hai nhỏ hơn với 33 cánh, giữa lớp cánh thứ hai và lớp cánh thứ nhất có một vòng hạt cườm và hai đường chỉ nổi, các cánh ở lớp này có kích thước nhỏ hơn nhiều so với lớp cánh thứ nhất nhưng được thể hiện rất tinh xảo và mang tính tả thực.

Lớp thứ ba có 28 cánh, lớp thứ tư là lớp trong cùng có 15 cánh, các cánh ở lớp thứ ba và lớp thứ tư có kích thước nhỏ nhưng đường nét tinh xảo.

Chính giữa tâm nắp hộp là gương sen được tạo lõm xuống càng làm tăng khối hình cho các lớp sen bao quanh, đồng thời nhìn tổng thể chiếc hộp từ trên xuống giống như một đóa sen mãn khai với nhiều lớp cánh đang khoe sắc và tỏa hương.

Hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử có tổng chiều cao là 42 mm, đường kính miệng 49 mm, đường kính thân chỗ lớn nhất 51 mm, đường kính chân đế 35 mm.

Về kỹ thuật chế tác, ông Kiều Đinh Sơn, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh, cho hay một số ý kiến nhận định hộp đúc tạo dáng bằng khuôn, hoa văn được khắc. Tuy nhiên, các dấu vết kỹ thuật, đặc biệt độ mỏng của vật liệu cho thấy, hộp được gò trên khuôn tạo dáng, phần đế tạo rời sau đó hàn liền với thân; hoa văn khắc sau khi dáng hộp đã định hình.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử là một di vật quan trọng liên quan đến hoàng gia hoặc nghi lễ tôn giáo tôn nghiêm. Và đây là bát, cốc át già, một trong sáu pháp khí quan trọng được sử dụng trong nghi lễ Phật giáo Mật tông và rất có thể di vật này có liên quan đến di tích Ngọc Vân hoặc di tích Mộc Cảo.

Hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử được phát hiện tại Đông Triều là di vật bằng vàng thời Trần còn tương đối nguyên vẹn duy nhất được biết đến. Và đây cũng là một trong những di vật bằng vàng hiếm hoi phản ánh những giá trị văn hóa tiêu biểu, đặc sắc của nền văn minh Đại Việt.

Sớm xây dựng phương án bảo quản bền vững các hiện vật tại Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn

Ngày 3/6, Giám đốc Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn Phan Hộ cho biết, hàng trăm hiện vật được tìm thấy trong thời gian qua tại quần thể Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn chưa được bảo quản, chưa phát huy giá trị một cách tốt nhất. Nguyên nhân của tình trạng trên là do việc lưu giữ và trưng bày hiện vật ở hai nhà D1, D2 (ngay trong lòng tháp D1, D2) từ năm 1990 đến nay chỉ mang tính chất tạm thời, chưa hợp lý.

Festival vì hòa bình sẽ diễn ra tại Quảng Trị

UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam vừa đồng ý về việc tổ chức Festival với thông điệp vì hòa bình tại Quảng Trị.

Phát động ‘Giải thưởng Nhiếp ảnh Heritage - Hành trình Di sản 2020’

Ngày 1/6, "Giải thưởng Nhiếp ảnh Heritage - Hành trình Di sản" mùa thứ 8 - năm 2020 đã chính thức được phát động. Đây là giải thưởng nhiếp ảnh báo chí thường niên do Tạp chí Heritage tổ chức, nhằm quảng bá hình ảnh đất nước, cuộc sống con người Việt Nam, đặc biệt là các di sản của Việt Nam đã được quốc tế công nhận.

Theo VnExpress