Bí thư Tỉnh ủy Bùi Văn Hải trò chuyện với người dân thôn Kè, xã Minh Đức (Việt Yên).

Đâu đâu cũng... rác

Từ TP Bắc Giang, đoàn công tác kiểm tra dọc kênh chính, thuộc hệ thống thủy nông Sông Cầu, đoạn qua các xã: Quế Nham (Tân Yên), Nghĩa Trung, Minh Đức (Việt Yên). Do vừa có trận mưa lớn vào đêm hôm trước, nước kênh dâng cao. Vì vậy, để bảo đảm an toàn, đơn vị vận hành, quản lý công trình đã mở cống nên rác không còn đọng lại ở cửa cống như mấy hôm trước. Tuy nhiên, rác lại xuất hiện dọc hai bên sườn kênh, vương lẫn vào cỏ cây, bụi rậm. Tại vị trí qua thôn Cầu Treo, xã Minh Đức, rác còn cuộn lại thành từng khối ở giữa dòng chảy. Tiếp đến là thôn Kè, xã Minh Đức, rác thải vô số gồm thùng xốp cộng với nội tạng động vật, bao bì ứ đọng ở một cửa cống. 

Trò chuyện với Bí thư Tỉnh ủy, anh Nguyễn Mạnh Hà, người dân trong thôn cho biết: “Trước đây, không khí thoáng đãng, trong lành, chúng tôi thường ra bờ kênh hóng gió nhưng giờ khổ lắm. Lúc nào cửa cũng đóng im ỉm vậy mà vẫn thường xuyên phải hứng chịu mùi xú uế từ rác thải. Có ngày không chịu nổi, tôi phải mượn tay quay mở cống để rác trôi bớt đi”.

Tình trạng này cũng diễn ra tương tự khi đoàn “mục sở thị” tại các cống điều tiết trên kênh chính, đoạn qua xã Minh Đức, rác tập kết hai bên bờ, cạnh đó người dân vẫn bán hàng thực phẩm tươi sống, nước giải khát. Đáng ngại hơn, nhiều tấm kính vỡ để chênh vênh dễ dàng rơi xuống lòng kênh. Chỉ trong chưa đầy một phút đứng tại cầu Treo, đoàn chứng kiến hai người dân vô tư ném túi rác xuống lòng kênh. Chị Nguyễn Thị H, người ngồi cạnh bờ kênh đang phân loại từng con trai, hến để tiện bán cho khách, nói: “Không có điểm vứt rác nên tôi chẳng biết để ở đâu, chẳng lẽ lại mang về nhà. Vậy là đành thả xuống... kênh”.

Rời đoạn kênh, đoàn rẽ vào đường làng thuộc thôn Chùa, xã Minh Đức. Nhiều bãi rác phát sinh dọc đường. Thậm chí ngay dưới biển “cấm đổ rác” là những bao, túi rác được tập kết dày đặc thành hàng dài. Xác động vật đang phân hủy cùng túi ni-lông, rác sinh hoạt ngập ngụa trong vũng nước, tràn cả lên vệ đường. Theo cán bộ Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường), lượng rác thải ngày càng lớn song chính quyền xã Minh Đức vẫn chưa bố trí điểm tập kết rác. Đây là một trong những nguyên nhân khiến rác tồn lưu lớn.

Rác đọng lại ở cửa cống Kè, xã Minh Đức (Việt Yên).

Không chỉ tại Việt Yên, tuyến đường giáp ranh giữa thôn Trung, thôn Chiền, xã Nội Hoàng (Yên Dũng) cũng có những bao rác ngổn ngang, ruồi bọ nhung nhúc. Người đi đường đến đoạn này đều điều khiển phương tiện phóng thật nhanh để đỡ hít phải mùi hôi hám. Trở lại xã Tiền Phong (Yên Dũng), nơi từng diễn ra Lễ phát động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, đoàn chứng kiến rác vẫn “mọc” lên như nấm sau mưa. Bao chứa vỏ ốc, túi đựng bì lợn, gà chết, vỏ hoa quả… chất đống, bốc mùi xú uế.

Rác thải ven đường đoạn giáp ranh giữa thôn Trung, thôn Chiền, xã Nội Hoàng (Yên Dũng).

Cần có "lối thoát" cho rác

Kiểm tra thực tế tại các xã Nghĩa Trung, Minh Đức (Việt Yên); Quế Nham (Tân Yên); Nội Hoàng, Tiền Phong (Yên Dũng), Bí thư Tỉnh ủy Bùi Văn Hải cho rằng, những địa phương này thực hiện chưa nghiêm Kết luận số 43 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Bằng chứng là chưa có chuyển biến so với trước, rác vẫn chất đống ở đường, nổi đầy kênh mà không được thu gom xử lý, ảnh hưởng lớn đến môi trường nông thôn và làm xấu cảnh quan. 

Đồng chí lưu ý, một số địa bàn có chặn rác trên kênh nhưng không thu gom thì chẳng có ý nghĩa gì, điều này còn làm tăng ô nhiễm vì rác tồn lưu lâu ngày. Nơi có biển cấm đổ rác thì lại chưa quy hoạch, bố trí được điểm chứa rác, tổ thu gom rác cho người dân. Như vậy, cấm chỗ này, người dân sẽ đổ chỗ khác. Đồng chí nêu câu hỏi, chợ ven kênh, ven sông không có thùng rác, vậy người dân biết đổ vào đâu khi trước cửa nhà là bờ đê, bờ sông(?). 

Rác ngay cạnh biển cấm đổ rác tại xã Minh Đức (Việt Yên).

Tại những điểm vứt rác tràn lan ở xã Nội Hoàng, Minh Đức, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cho rằng hình ảnh các bao rác vứt chềnh ềnh trên đường cho thấy, người dân tiện tay hất ngay ra đường. Do đó địa phương có thể bố trí điểm thu gom rác tạm thời, cách xa đường giao thông, sau đó vận chuyển đến nơi xử lý. 

Đồng chí nhấn mạnh, không thể cứ cấm đổ rác mà phải có giải pháp mở "lối thoát" cho người dân về vấn đề rác thải. Người dân không thể để rác tích trữ trong nhà được thì đương nhiên sẽ đổ ra đường, ra kênh. Các lãnh đạo xã, thôn thường xuyên đi qua những con đường tràn lan rác thải, kênh mương “oằn” mình cõng rác chắc chắn thấy được tình trạng rác thải ra sao. Vậy bao tháng qua, đội ngũ này đã làm gì mà rác cứ chất đống? Vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở ở đâu khi mà tỉnh đã có chỉ đạo sát sao về vấn đề môi trường?

Qua đợt kiểm tra đột xuất này, đồng chí Bùi Văn Hải thông tin, Tỉnh ủy sẽ ban hành văn bản chỉ rõ những hạn chế, chấn chỉnh các địa phương trên về việc thực hiện giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường nông thôn; không thể xử lý rác thải theo kiểu “đánh trống bỏ dùi”.

Trịnh Lan