Khu chung cư bán đảo Linh Đàm (Hà Nội) đều có giá hàng tỷ đồng mỗi căn hộ. Ảnh minh họa.

Thuế có chồng thuế? 

Hiện nay, khi mua đất xây dựng nhà, người dân đang phải chịu nhiều khoản thuế, phí như thuế sử dụng đất ở, thuế thu nhập cá nhân, thuế VAT, thuế đất ở được phân bổ trên diện tích sàn sử dụng thực tế (đối với chung cư), lệ phí trước bạ, phí công chứng, phí đo vẽ, phí cấp mới giấy chứng nhận…Vì vậy, dự thảo về Luật Thuế tài sản vừa được Bộ Tài chính công bố đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. 

Theo ông Trương Thanh Đức, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Luật Basico, việc xây dựng Luật Thuế tài sản là cần thiết và phải tính đến nhưng cơ quan soạn thảo cần phải cân nhắc về thời điểm điểm thực hiện, cách thức, phạm vi, đối tượng áp dụng, đặc biệt phải tính toán xem thu nhập của người dân đang ở mức độ nào và thực hiện như thế nào cho hợp lý. 

Trong khi đó, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Hùng Võ thì lại hoan nghênh việc thuế đất tăng hơn 10 lần so với hiện nay và mức ấy là phù hợp bởi các nước khác là 1-1,5%. Ông Võ cho rằng, thuế đất ở 0,4%, thuế đất dùng vào kinh doanh, thương mại, dịch vụ 0,5% là hợp lý, cao quá sẽ bất khả thi trong bối cảnh Việt Nam hiện nay. Sau này, có thể nâng dần 0,7% hay 1%. "Đừng nghĩ giảm thuế mới là hợp lý, mà đối với tài nguyên thiên nhiên và đất đai phải đánh đúng thì sử dụng mới hiệu quả, nên quan điểm của tôi là thuế đất phải cao. Khi thuế cao, giá mới hạ, còn khi thuế thấp giá đất sẽ cao. Bởi nếu thuế thấp, ai cũng muốn mua, ai cũng muốn giữ nên xảy ra tình trạng chiếm giữ, đầu cơ. Nếu thuế cao, ai muốn mua sẽ phải tính xem thu nhập có đủ trả thuế không, mua rồi thì khai thác như thế nào. Như vậy, những diện giữ đất sẽ giảm và ai cần tới đâu mua tới đó. Việc này cũng sẽ giải quyết vấn đề hàng nghìn căn hộ, hàng nghìn villa bỏ trống. Từ đó mới tốt cho phát triển kinh tế vì nó giảm đầu vào cho sản xuất kinh doanh", ông Võ nói. 

Dưới góc độ của một người dân, anh Nguyễn Anh Tú, ở tại Hà Nội tỏ ra lo ngại, chưa rõ cách định giá nhà của Bộ Tài chính như thế nào vì giá nhà ở tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đều trên 700 triệu đồng. “Với lương công chức như tôi, khi mua nhà đã phải vay ngân hàng tới 70%, rồi đóng các loại phí khi mua nhà. Bây giờ mỗi năm lại đóng một khoản thuế tài sản thì không biết bao giờ mới có thể thoát khỏi cảnh nợ nần”, anh Tú chia sẻ. 

Chuyên gia tài chính ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu cũng cho rằng, việc đánh thuế nhà đất là cần thiết để tạo sự công bằng trong việc sở hữu tài sản nhà đất. Tuy nhiên, Luật Thuế tài sản chỉ nên quy định người dân đóng thuế phần đất, không nên đánh thuế giá trị tài sản nhà trên đất. “Việc đánh thuế trên giá trị nhà không hợp lý, bởi hiện nay người dân đã đóng thuế thu nhập cá nhân, nếu phải đóng thuế trên số tiền người dân dùng để mua nhà sẽ dẫn đến tình trạng thuế chồng thuế”, ông Nguyễn Trí Hiếu nói. 

Chọn ngưỡng chịu thuế nhà từ 700 triệu đồng 

Theo ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính, với ngưỡng không chịu thuế là 700 triệu đồng (tính theo suất vốn đầu tư xây dựng) thì không điều tiết đối với những người sở hữu nhà ở có giá trị không lớn, có thu nhập thấp và trung bình; không điều tiết đối với nhà đơn sơ, nhà thiếu kiên cố, nhà cấp IV; không điều tiết đối với hầu hết nhà tại nông thôn, nhà cấp III. Do đó, tại Tờ trình đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế tài sản, Bộ Tài chính xây dựng phương án thuế suất thuế tài sản đối với nhà thuộc đối tượng chịu thuế theo 2 phương án là lấy ngưỡng là 700 triệu đồng hoặc ngưỡng là 1 tỷ đồng. 

Cơ quan soạn thảo nghiêng về phương án lấy ngưỡng không chịu thuế là 700 triệu đồng. Do đó, tại dự thảo Luật Thuế tài sản, Điều 8 quy định về thuế suất nêu rõ: “... Nhà thuộc đối tượng chịu thuế áp dụng mức thuế suất theo biểu sau: Phần giá nhà tính thuế từ 700 triệu đồng trở xuống có thuế suất 0%; phần giá nhà tính thuế trên 700 triệu đồng là 0,4%...”. Với cách tính nêu trên, có nghĩa với căn nhà trị giá 1 tỷ đồng, phần giá nhà phải tính thuế là 300 triệu đồng. Việc xác định ngưỡng không chịu thuế theo giá trị sẽ không điều tiết đối với nhà có giá trị dưới ngưỡng và điều tiết cao đối với nhà có giá trị lớn, nhằm bảo đảm công bằng xã hội. Đồng thời, sẽ phân biệt được các loại nhà khác nhau (đơn giá xây dựng mới 1m2 nhà biệt thự, nhà ở cấp I cao hơn rất nhiều đơn giá xây dựng mới 1m2 nhà ở cấp III, cấp IV). Do vậy, Bộ Tài chính đã chọn ngưỡng không chịu thuế theo giá trị để đánh thuế tài sản đối với nhà. 

Theo TTXVN