Diễn đàn Khu vực ASEAN thông qua Kế hoạch Hành động Manila giai đoạn 2026-2036

Thứ 5: 20:10 ngày 23/07/2026

Kể từ khi được thành lập năm 1994, ARF luôn là cơ chế hợp tác chủ đạo về chính trị-an ninh ở khu vực, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa.

Ngày 23/7, Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) lần thứ 33 đã diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 (AMM-59) và các hội nghị liên quan tại Philippines. Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự hội nghị.

Các Bộ trưởng ASEAN+3 chụp ảnh trước phiên họp.

Các Bộ trưởng khẳng định, kể từ khi được thành lập năm 1994, ARF luôn là cơ chế hợp tác chủ đạo về chính trị - an ninh ở khu vực, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa.

Việc triển khai Kế hoạch Hành động Hà Nội II (2020–2025) đạt tỷ lệ hoàn thành cao, đặc biệt trong các lĩnh vực ưu tiên như an ninh biển, an ninh trong sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, cũng như cứu trợ thảm họa.

Hội nghị đã chính thức thông qua Kế hoạch Hành động Manila giai đoạn 2026 - 2036, văn kiện định hướng hoạt động của ARF trong thập niên tới. Các Bộ trưởng nhấn mạnh ARF cần tiếp tục thích ứng với những chuyển biến chiến lược hiện nay, duy trì các biện pháp xây dựng lòng tin làm nền tảng, đồng thời thúc đẩy ngoại giao phòng ngừa theo hướng thực chất.

Hội nghị cũng nhất trí thông qua Danh mục hoạt động của ARF trong năm giữa kỳ 2026 - 2027 và ghi nhận đồng thuận của ASEAN về việc kết nạp Vương quốc Anh trở thành thành viên thứ 28 của ARF.

Về tình hình khu vực và quốc tế, các Bộ trưởng bày tỏ quan ngại trước những thách thức ngày càng phức tạp như an ninh lương thực, an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu, an ninh mạng và các vấn đề phát sinh từ những công nghệ mới nổi.

Các nước tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông; giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Hội nghị nhấn mạnh sự cần thiết thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu quả. Hội nghị cũng trao đổi về tình hình Trung Đông và Bán đảo Triều Tiên, kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang căng thẳng và thúc đẩy đối thoại, ngoại giao nhằm hướng tới hòa bình lâu dài.

Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và kinh tế thế giới, cạnh tranh chiến lược gia tăng cùng các rủi ro đan xen từ biến đổi khí hậu, an ninh mạng đến đứt gãy chuỗi cung ứng, ARF cần chuyển từ tư duy "đối thoại phản ứng" sang "quản lý rủi ro chủ động" thông qua nâng cao năng lực dự báo và ngăn ngừa nguy cơ leo thang.

Theo Bộ trưởng, ARF cần tiếp tục thích ứng với những thực tiễn chiến lược mới, đồng thời duy trì vai trò là nền tảng đối thoại bao trùm để các nước lớn tham gia trên cơ sở tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN. Đặc biệt, ARF cần đóng góp tích cực hơn vào việc giải quyết hòa bình các tranh chấp dựa trên luật pháp quốc tế.

Trong phần trao đổi tại hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung chia sẻ quan điểm của Việt Nam, kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang căng thẳng tại Trung Đông, bảo đảm lưu thông an toàn, liên tục cho tàu thuyền và máy bay qua eo biển Hormuz; đồng thời ủng hộ duy trì đối thoại và ngoại giao vì hòa bình, ổn định lâu dài trên Bán đảo Triều Tiên.

Bộ trưởng cũng khẳng định ASEAN sẽ tiếp tục cùng Trung Quốc thực hiện đầy đủ, hiệu quả DOC và sớm đạt được COC thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS năm 1982.