Tuy nhiên, khoảng cách lớn giữa mục tiêu chiến lược và những thách thức thực tế cho thấy kế hoạch này chỉ có thể thành công nếu có sự can dự mạnh mẽ và lâu dài của Washington, phối hợp chặt chẽ với Israel và thuyết phục được các quốc gia Ả rập ôn hòa tham gia tích cực vào quá trình ổn định, giải giáp và tái thiết Gaza.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố kế hoạch hòa bình cho Gaza vào ngày 29/9/2025, ngay trước buổi họp báo chung với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Washington.

Theo khuôn khổ của Mỹ, một Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF) sẽ được thành lập, hoạt động theo lộ trình rõ ràng gồm ba giai đoạn: Ổn định ban đầu, giải giáp vũ khí và cuối cùng là chuyển giao quyền kiểm soát cho Chính quyền Palestine (PA) sau khi cơ quan này tiến hành cải cách và chứng minh năng lực quản trị theo nguyên tắc “một chính quyền, một luật pháp, một lực lượng vũ trang”.

Israel, theo đó, không loại trừ khả năng cho phép PA trở lại Gaza, nhưng nhấn mạnh rằng phải thiết lập một khuôn khổ chính trị mới giúp củng cố mối quan hệ hợp tác và mở rộng Hiệp định Abraham - sáng kiến bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các nước Ả rập được ký kết từ năm 2020.

Tuy nhiên, dù có sự hiện diện của ISF, Israel khẳng định nước này vẫn sẽ duy trì quyền tự chủ an ninh cao nhất nhằm ngăn chặn mọi nguy cơ khôi phục sức mạnh quân sự của Hamas.

Theo dự thảo nghị quyết mà Mỹ đã lưu hành tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc từ đầu tháng 11, ISF sẽ được trao nhiệm vụ hoạt động tại Gaza ít nhất hai năm với quyền bảo vệ dân thường, bảo đảm an toàn cho các hoạt động nhân đạo, kiểm soát biên giới với Israel và Ai Cập, đồng thời đào tạo và giám sát lực lượng cảnh sát Palestine mới.

ISF sẽ là cơ quan an ninh chủ chốt thay thế Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong giai đoạn chuyển tiếp, nhằm lấp đầy khoảng trống quyền lực khi Hamas bị loại bỏ. Lực lượng này cũng sẽ giúp duy trì trật tự, ngăn ngừa tình trạng hỗn loạn, đồng thời tạo điều kiện để PA có thể trở lại điều hành Gaza sau khi cải tổ.

Tuy nhiên, giữa các bên liên quan tồn tại những bất đồng sâu sắc về vai trò và quyền hạn của ISF.

Hamas chấp nhận một ủy ban kỹ trị của người Palestine quản lý dân sự - an ninh tại Gaza và đồng ý cho lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp quốc làm vùng đệm giữa Israel và Palestine, nhưng phản đối ISF có quyền cưỡng chế giải giáp. Hamas cho rằng vấn đề vũ khí chỉ có thể bàn đến sau khi “chấm dứt chiếm đóng”.

Chính quyền Palestine (PA) xem ISF như công cụ giám sát lệnh ngừng bắn, giúp PA dần khôi phục quyền kiểm soát tại Gaza. PA muốn mọi vấn đề an ninh nội bộ phải do các lực lượng chính thức của Palestine đảm nhiệm, với sự hỗ trợ huấn luyện từ quốc tế. Các nước Ả rập ôn hòa như Ai Cập, Jordan hay UAE dù ủng hộ việc giải giáp Hamas nhưng không muốn triển khai quân trực tiếp, chỉ sẵn sàng hỗ trợ tài chính, huấn luyện và cố vấn.

Do Israel phản đối sự tham gia của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar, Mỹ hiện đề xuất mời Indonesia và Azerbaijan tham gia để tăng tính hợp pháp cho ISF. Lực lượng này sẽ đặt dưới chỉ huy của Mỹ, trong khuôn khổ Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM), với sự phối hợp chặt chẽ giữa các nước Ả rập và Israel.

Để giám sát toàn bộ hoạt động, Mỹ dự kiến thành lập Trung tâm Điều phối Dân sự - Quân sự (CMCC) đặt trụ sở tại Israel. Cơ quan này có ba nhiệm vụ chính Quản lý và giám sát viện trợ nhân đạo, lương thực, y tế và cơ sở hạ tầng tái thiết Gaza; Phối hợp giữa các quốc gia thành viên, tổ chức phi chính phủ, khu vực tư nhân và lực lượng hậu cần; Hỗ trợ ổn định lâu dài, bảo đảm điều kiện để ISF triển khai an toàn vào Gaza.

CMCC cũng sẽ đóng vai trò trung gian giải quyết mâu thuẫn giữa IDF, ISF và cảnh sát Palestine, nhằm tránh xung đột hoặc chồng chéo quyền hạn.

Theo kế hoạch, quá trình phi quân sự hóa Gaza sẽ được thực hiện theo mô hình “Giải giáp - Giải ngũ-Tái hòa nhập (DDR)”, đã từng áp dụng tại nhiều vùng xung đột khác trên thế giới.

Ở giai đoạn đầu, ISF sẽ triển khai tại Gaza cùng lực lượng cảnh sát Palestine được huấn luyện dưới sự giám sát của Ai Cập, Jordan và Mỹ. Nhiệm vụ bao gồm khôi phục trật tự công cộng, bảo đảm phân phối viện trợ nhân đạo, kiểm soát cửa khẩu, lập bản đồ hạ tầng của Hamas và mở chương trình thu hồi vũ khí tự nguyện có thưởng.

Tiếp đó, ISF tiến hành truy quét, thu giữ và tiêu hủy kho vũ khí, phá hủy xưởng chế tạo tên lửa, đường hầm ngầm, đồng thời giám sát việc tái tổ chức cảnh sát Palestine. Luật pháp mới của PA sẽ cấm các lực lượng vũ trang phi nhà nước. Ở giai đoạn tiếp theo, Cảnh sát Palestine bắt đầu phối hợp cùng ISF trong các chiến dịch giữ an ninh, với chuyển giao quyền hạn từng bước theo đánh giá hiệu quả thực hiện. Cuối cùng, ISF rút về vai trò giám sát và xác minh việc duy trì phi quân sự, trong khi cảnh sát Palestine chịu trách nhiệm hoàn toàn về trật tự, giải giáp và an ninh nội bộ.

Để hoạt động hiệu quả, ISF cần sở hữu khả năng phản ứng nhanh, cơ động cao trên bộ, trên không và trên biển. ISF cũng cần năng lực tình báo chính xác và chia sẻ dữ liệu 24/7 với Israel, Ai Cập và CENTCOM, tập trung phát hiện và vô hiệu hóa kho vũ khí, nhà máy sản xuất và hầm chứa.

Người dân Palestine tại Khan Younis, Dải Gaza, ngày 12/10/2025.

Quá trình giải giáp, dù do cảnh sát Palestine thực hiện dưới sự giám sát của ISF, sẽ bao gồm: thu thập thông tin tình báo, phát động chương trình “đổi vũ khí lấy thưởng”, đăng ký và lưu trữ sinh trắc học người nộp vũ khí, tiêu hủy kho vũ khí và hạ tầng sản xuất, kết hợp cơ chế kiểm tra cộng đồng và truy tố tư pháp các phần tử chống đối.

Những trở ngại lớn được dự báo gồm: Hamas từ chối hợp tác, không khai báo đường hầm; các nhóm vũ trang chống đối tấn công ISF; khoảng trống quyền lực khi ủy ban kỹ trị yếu kém; dư luận địa phương vẫn ủng hộ Hamas; các nước Ả rập do dự không can thiệp, để khoảng trống cho ảnh hưởng của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ; và thất bại của chương trình tái hòa nhập chiến binh cũ.

Trước những kịch bản này, Israel được cho sẽ đối thoại chặt chẽ với Mỹ và các quốc gia dự kiến đóng góp lực lượng cho ISF để chuẩn bị phương án dự phòng, bao gồm “vành đai phòng thủ” quanh Gaza, liên kết tái thiết với tiến trình giải giáp, huy động các lãnh đạo tôn giáo - xã hội địa phương ủng hộ hòa bình, đồng thời củng cố vai trò của PA trong các dự án kinh tế khu vực.

Để đạt mục tiêu xây dựng một Gaza phi quân sự, được quản lý có trách nhiệm bởi một chính quyền Palestine ôn hòa, Israel cần một kế hoạch chi tiết, nhiều tầng và khả thi cho quá trình giải giáp - trong đó ISF đóng vai trò trung tâm. Tuy nhiên, thành công của khuôn khổ này phụ thuộc vào ba yếu tố quyết định:

Sự can thiệp mạnh mẽ và bền bỉ của Mỹ - cả về chính trị, quân sự và tài chính; Phối hợp an ninh chặt chẽ với Israel - bảo đảm IDF có quyền hành động khi cần thiết; Thuyết phục các nước Ả rập ôn hòa tham gia tích cực, không chỉ tài trợ mà còn góp phần ổn định và tái thiết Gaza.

Cuối cùng, Israel cũng cần duy trì kênh hợp tác với Chính quyền Palestine, với điều kiện PA tiến hành cải cách thực chất. Việc thiết lập một khuôn khổ chính trị chung như vậy không chỉ giúp củng cố trật tự hậu chiến Gaza, mà còn mở rộng phạm vi của Hiệp định Abraham, hướng tới một trật tự Trung Đông ổn định và hợp tác hơn trong kỷ nguyên hậu Hamas.

Mỹ xây dựng lộ trình hướng tới thành lập Nhà nước Palestine

Kế hoạch được xây dựng dựa trên kế hoạch 20 điểm do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra và Tuyên bố Sharm el-Sheikh ký giữa Mỹ và các lãnh đạo khu vực.

Nhật Bản xem xét điều chỉnh luật về UAV để tăng cường an ninh

Theo Nikkei Asia ngày 13/11, Nhật Bản đang hướng tới sửa đổi Đạo luật Drone để mở rộng phạm vi cấm bay lên 1.000 mét quanh các cơ sở trọng yếu, nhằm đối phó nguy cơ an ninh gia tăng khi thiết bị bay không người lái (UAV) trở nên nhanh hơn và khó kiểm soát hơn.

Thủ đô Mexico City vẽ 1.000 bức bích họa hướng tới World Cup 2026

Chính quyền thành phố Mexico City mới đây cho biết 1.000 bức bích họa lấy cảm hứng từ World Cup 2026 sẽ được vẽ tại các vị trí trọng điểm trên địa bàn thủ đô nhằm biến đô thị thành "một bức tranh khổng lồ" chào đón ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.