Các Trưởng đoàn dự ASEM 10 chụp ảnh chung. Ảnh: TTXVN.

Tham dự hội nghị có lãnh đạo cấp cao của 53 quốc gia thành viên Diễn đàn hợp tác Á - Âu (ASEM), gồm 21 quốc gia Châu Á, 30 quốc gia Châu Âu và Liên minh Châu Âu (EU) cùng Ban Thư ký ASEAN. Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu tham dự hội nghị. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Manuel Barroso, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Herman Van Rompuy, Thủ tướng Italia Matteo Renzi đồng chủ trì lễ đón chính thức các nhà lãnh đạo ASEM với nghi thức trang trọng.

Tại Lễ kết nạp Croatia và Kazakhstan, các nhà lãnh đạo đã nồng nhiệt chúc mừng hai thành viên mới chính thức gia nhập đại gia đình ASEM, khẳng định sức hấp dẫn và sự phát triển năng động của diễn đàn.

Sau lễ khai mạc, các nhà lãnh đạo đã tiến hành phiên họp toàn thể thứ nhất về "Thúc đẩy hợp tác kinh tế - tài chính thông qua tăng cường kết nối Á - Âu". Hội nghị đánh giá kinh tế thế giới đang dần phục hồi, tuy nhiên còn thiếu bền vững, không đồng đều và tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong đó kinh tế Châu Á tiếp tục là động lực của tăng trưởng toàn cầu và cải cách cơ cấu ở Châu Âu đang tạo cơ sở để tăng trưởng mạnh hơn về trung hạn. 

Hội nghị nhất trí cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách kinh tế - tài chính, thúc đẩy việc sớm thông qua Hiệp định thuận lợi hóa thương mại của WTO và tăng cường phối hợp chính sách với G-20, nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững, mạnh mẽ, cân bằng và đồng đều. 

Cũng vào tối 16-10, tại phiên toàn thể thứ hai về "Đối tác Á - Âu ứng phó với các vấn đề toàn cầu trong một thế giới gắn kết", các nhà lãnh đạo đều cho rằng các thách thức toàn cầu ngày càng trở nên gay gắt hơn và đang tác động sâu sắc và nhiều chiều đến mọi quốc gia và mọi châu lục, cản trở nỗ lực hoàn tất các Mục tiêu thiên niên kỷ. 

Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề xuất để phối hợp hành động đóng góp vào những nỗ lực chung toàn cầu, ASEM cần xác định phát triển bền vững là nội hàm quan trọng của hợp tác ứng phó với các thách thức toàn cầu, trong đó con người phải là mục tiêu và là trung tâm. Ưu tiên hàng đầu hiện nay là đóng góp vào hoàn thành các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ và xây dựng Chương trình nghị sự phát triển sau năm 2015, thúc đẩy đạt thỏa thuận mới toàn cầu về khí hậu tại Hội nghị Paris và hợp tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai tại Hội nghị Sendai. 

Theo đó, ASEM cần có tư duy phát triển mang tầm toàn cầu và cách tiếp cận liên ngành, đổi mới và sáng tạo về an ninh lương thực, nguồn nước, năng lượng trước thực trạng biến đổi khí hậu đang làm cho các thách thức trở nên phức tạp và khó lường. Đồng thời, cần đẩy mạnh nỗ lực chung về phòng chống, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và phục hồi sau thảm họa, như sớm thiết lập mạng lưới trao đổi thông tin, hợp tác. Bởi lẽ, hai châu lục Á - Âu đang phải hứng chịu thiên tai nhiều nhất, như siêu bão, nước biển dâng, hạn hán, lũ lụt nghiêm trọng… 

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định ứng phó với các thách thức toàn cầu luôn là một nội hàm then chốt trong nỗ lực xây dựng một Cộng đồng ASEAN năng động, tự cường và gắn kết, và trong hợp tác giữa ASEAN với các đối tác. Những nỗ lực đó đã được hiện thực hóa và triển khai mạnh mẽ qua các chương trình, thỏa thuận. 

Hội nghị Cấp cao Á - Âu lần thứ 10 sẽ tiếp tục các hoạt động trong ngày 17-10, trong đó có phiên họp về "Tăng cường đối thoại và hợp tác Á - Âu và tương lai ASEM".

* Chiều 16-10 (giờ Việt Nam), tại Trung tâm Hội nghị TP Milan, đã diễn ra cuộc đối thoại giữa các đại biểu tham dự Diễn đàn Doanh nghiệp Á - Âu (AEBF) lần thứ 14 và các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị Cấp cao Á - Âu lần thứ 10 với chủ đề "Tăng cường quan hệ doanh nghiệp nhằm thúc đẩy hội nhập kinh tế Á - Âu". 

Phát biểu tại diễn đàn, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh triển vọng hình thành các tầng nấc liên kết kinh tế mới ở Châu Á cùng việc hình thành Cộng đồng ASEAN năm 2015 đang mở ra thời kỳ phát triển hoàn toàn mới và năng động, với một thị trường chung, không gian kinh tế thống nhất cho Đông Nam Á… Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp Á - Âu cần nắm bắt các thời cơ mới để cùng triển khai các dự án kết nối ở Châu Á, đặc biệt là Kế hoạch tổng thể kết nối ASEAN, các dự án kết nối của ASEAN lục địa và tiểu vùng Mê Kông. 

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định Việt Nam đang tiếp tục đổi mới sâu sắc, triển khai mạnh mẽ tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Với hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện trên mọi tầng nấc, Việt Nam không chỉ trở thành một hạt nhân tích cực ở Đông Nam Á, mà còn là cầu nối gắn kết các nền kinh tế ASEAN lục địa với ASEAN hải đảo. 

Hầu hết các đối tác chiến lược và đối tác toàn diện của Việt Nam là các thành viên ASEM. Đây là những nền tảng căn bản để Việt Nam nâng tầm đóng góp vào liên kết Á - Âu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, tạo ra những cơ hội mới, to lớn cho các doanh nghiệp hai châu lục đầu tư và kinh doanh ở Việt Nam.

* Ngày 16-10, tại TP Milan đã diễn ra cuộc họp cấp cao không chính thức ASEAN - EU. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, với vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN - EU, đã đồng chủ trì cuộc gặp cùng Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Herman Van Rompuy và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Jose Manuel Barroso. 

Tại cuộc họp, hai bên kiểm điểm và đánh giá hợp tác ASEAN - EU, đồng thời đề ra những định hướng lớn nhằm nâng tầm và thúc đẩy quan hệ đối thoại ASEAN - EU. Hai bên cũng trao đổi về tình hình khu vực và thế giới cùng quan tâm, trong đó có vấn đề Biển Đông, Trung Đông và Bắc Phi, cuộc chiến chống khủng bố... 

Về tình hình Biển Đông, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm hòa bình, ổn định, an toàn và an ninh hàng hải, tự do hàng hải tại Biển Đông; tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), nguyên tắc giải quyết hòa bình các tranh chấp, và nguyên tắc không đe dọa sử dụng hoặc sử dụng vũ lực; thực hiện đầy đủ và nghiêm túc DOC, và sớm đạt được COC. 

Về kinh tế, hai bên nhất trí sớm nối lại đàm phán Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - EU sau năm 2015; gia tăng kết nối về cả hàng không, hàng hải, đường bộ; phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. EU tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ ASEAN trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, nhất là trong những lĩnh vực mà ASEAN ưu tiên như thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực bộ máy điều hành.

* Ngày 16-10, nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao Á - Âu lần thứ 10 tại Milan, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Thủ tướng Nhật Bản khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam phát triển kinh tế - xã hội thông qua việc cung cấp ODA ở mức cao, cũng như tiếp tục hỗ trợ nâng cao năng lực của lực lượng chấp pháp trên biển. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định sẽ tiếp tục nỗ lực tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam, trong đó có triển khai hiệu quả Sáng kiến chung Việt - Nhật về cải thiện môi trường đầu tư của Việt Nam. 

* Ngày 16-10, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc gặp với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường. Hai bên nhất trí triển khai thực chất 3 nhóm công tác hợp tác về xây dựng cơ sở hạ tầng, hợp tác về tiền tệ và bàn bạc hợp tác cùng phát triển trên biển trong khuôn khổ đoàn đàm phán cấp Chính phủ về biên giới lãnh thổ hai nước. 

Về vấn đề Biển Đông, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh đề nghị hai bên kiểm soát tốt tình hình trên biển, không có hành động làm phức tạp thêm tình hình, thúc đẩy các cơ chế đàm phán tiến triển, nghiêm túc thực hiện Thỏa thuận những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam - Trung Quốc; tôn trọng luật pháp quốc tế, cùng nhau duy trì hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới. 

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã phản hồi tích cực đối với những đề xuất của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về các biện pháp cụ thể nhằm tăng cường quan hệ hai Đảng, hai nước thời gian tới.

* Trước đó, tại thủ đô Berlin của CHLB Đức, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã trao đổi những vấn đề thách thức đối với hòa bình, an ninh, phát triển ở Châu Á - Thái Bình Dương và phát triển quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - CHLB Đức trong tổng thể quan hệ Á - Âu ở Viện Koerber.

Theo HNM