Trường Mầm non Phong Minh (Lục Ngạn) được đầu tư khang trang, đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ em vùng khó khăn.

Thay đổi phương thức hỗ trợ

Theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH), kết thúc nửa nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII, chỉ tiêu giảm nghèo toàn tỉnh vượt kế hoạch đề ra.

Ông Nguyễn Văn Ngọc, Trưởng phòng Bảo trợ xã hội (Sở LĐTBXH) cho biết, cấp ủy, chính quyềncác cấp, các ngành đã vào cuộc tích cực, đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo, bố trí các nguồn lực cho mục tiêu giảm nghèo. Ngoài các chính sách chung của Nhà nước, tỉnh ban hành một số chính sách đặc thù như: Hỗ trợ cho các thôn, bản đặc biệt khó khăn nhất tỉnh theo các nghị quyết của HĐND tỉnh; trích 10% ngân sách tỉnh mua thẻ BHYT cho hộ cận nghèo và 20% ngân sách tỉnh mua thẻ BHYT cho các hộ sản xuất nông, lâm nghiệp có mức sống trung bình.

Một trong những cách làm có hiệu quả là hỗ trợ “sinh kế” cho người nghèo gắn với xây dựng mô hình, dự án sản xuất phù hợp điều kiện thực tế. Điển hình là huyện Yên Thế - đứng thứ tư về tốc độ giảm nghèo toàn tỉnh. Hiện huyện còn hơn 4,3 nghìn hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 14,2% (giảm 6,5% so với năm 2015). Bà Trần Thị Thanh Tâm, Trưởng phòng LĐTBXH huyện cho biết: Từ năm 2016, huyện triển khai hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng sinh kế, nhân rộng các mô hình giảm nghèo cho gần 600 hộ. Cán bộ LĐTBXH các xã được giao nhiệm vụ khảo sát, lựa chọn xây dựng dự án sát với điều kiện thực tế địa phương. Đặc biệt, để bảo đảm nguồn hỗ trợ phát huy hiệu quả, những hộ được lựa chọn cấp vốn phải có năng lực để đối ứng một phần kinh phí và tỏ rõ ý chí vươn lên. Đến nay, mô hình nuôi bò sinh sản, trồng cam, nhãn muộn ở các xã: Đồng Tiến, Canh Nậu, Tiến Thắng, Đồng Hưu, Đồng Vương, Xuân Lương, Tam Tiến đều mang lại nguồn thu đáng kể cho hộ nghèo. “Trước đây, do thiếu vốn, không nắm được kỹ thuật trồng trọt nên dù có đất, gia đình tôi vẫn không thể thoát nghèo. Được hỗ trợ từ dự án, hội phụ nữ xã giúp vay vốn, tôi vay mượn thêm để trồng hơn 200 cây cam, nhãn, ổi. Cuộc sống của gia đình tôi giờ bớt khó khăn hơn”- Bà Lương Thị Liễu, chủ một hộ cận nghèo ở bản Đồn, xã Canh Nậu chia sẻ.

Huy động, lồng ghép các nguồn lực

Hằng năm, công tác rà soát hộ nghèo diễn ra khách quan, bảo đảm công bằng nên tác động tích cực, làm thay đổi nhận thức, tư duy thoát nghèo trong đội ngũ cán bộ cơ sở và người nghèo. “Để tăng thu nhập và tạo cơ hội cho người nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, hướng tới mục tiêu cuối cùng là giảm nghèo bền vững thì vấn đề huy động, lồng ghép hiệu quả các nguồn lực vẫn là điều quan trọng nhất”, ông Trương Đức Huấn, Phó Giám đốc Sở LĐTBXH nhấn mạnh.

Yếu tố “bền vững” trong giảm nghèo đòi hỏi phải giảm nhanh số hộ nghèo nhưng cũng phải hạn chế tái nghèo, phát sinh hộ nghèo mới. Là địa phương có xuất phát điểm (năm 2015) thấp với hơn 10,8 nghìn hộ nghèo (chiếm tỷ lệ 21%), nhờ phát huy tối đa các nguồn lực, hiện tỷ lệ hộ nghèo huyện Lục Ngạn còn 14,3%. Theo ông Trương Văn Năm, Phó Chủ tịch UBND huyện: Trong phân bổ nguồn hỗ trợ, huyện luôn bám sát phương châm đầu tư có trọng điểm, ưu tiên cho vùng khó khăn hơn, đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là những nơi chưa hoàn thiện về cơ sở hạ tầng giao thông, công trình thủy lợi nhỏ, kênh mương nhằm phục vụ sản xuất, giao thương của bà con. Đồng thời, lồng ghép chương trình giảm nghèo với chương trình xây dựng nông thôn mới để tăng nguồn lực hỗ trợ phát triển các mô hình kinh tế. Tại 12 xã đặc biệt khó khăn, Huyện ủy, UBND huyện chỉ đạo cấp ủy, chính quyền xã tăng cường cán bộ phổ biến kỹ thuật mới để hộ nghèo chuyên canh, thâm canh các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Nhiều xã như: Kiên Lao, Kim Sơn, Tân Lập, Tân Sơn, Phong Minh tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, nông thôn khởi sắc, đời sống bà con được cải thiện.

Phát huy những kết quả đạt được, hoàn thành và vượt chỉ tiêu đã đề ra, các cấp, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, làm thay đổi nhận thức, xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại chính sách hỗ trợ của cả cán bộ cơ sở và người nghèo. Phân bổ hợp lý các nguồn lực đầu tư từ T.Ư và ngân sách tỉnh trên cơ sở ưu tiên thôn, bản đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số. Tăng cường xã hội hóa trong thực hiện các mục tiêu giảm nghèo, nhất là bảo đảm an sinh xã hội. “Ngành LĐTBXH chủ động nghiên cứu, đề xuất hình thức hỗ trợ một phần về vốn, giống, kiến thức sản xuất, xóa bỏ dần cơ chế cho không. Đồng thời phối hợp với cơ quan liên quan giúp người nghèo tiếp cận nhiều hơn với các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, thông tin, văn hóa, nâng chất lượng sống cho người nghèo”-ông Trương Đức Huấn nói.

Kim Hiếu - Đỗ Quyên