Chị Thanh (người đứng ngoài cùng bên trái) cùng cộng đồng người Việt tại Đức sum vầy đón Tết cổ truyền.

Thấm thía nỗi xa quê

Từng đón gần chục Tết ở TP Freiberg (Cộng hòa Liên bang Đức), chị Nguyễn Thị Thanh (SN 1978), thôn Phúc Mãn, xã Xuân Hương (Lạng Giang) thấu hiểu cảnh xa nhà. Chị tâm sự: “Qua chị họ sinh sống tại Đức nhiều năm giới thiệu, tôi đã quen với người chồng bây giờ. May mắn được bên gia đình nội yêu thương, tôi dần thích ứng với vùng đất mới”. Do thạo tiếng nên chị được nhận làm công nhân trong một xí nghiệp, thu nhập ổn định. Vốn chịu thương, chịu khó, tranh thủ lúc rảnh rỗi, chị trồng rau, hoa, chăn nuôi để dùng trong sinh hoạt hằng ngày và cung cấp cho thị trường. Vì thế, chị có một khoản tiền nho nhỏ trợ giúp bố mẹ và thỉnh thoảng đón người thân sang thăm nơi mình sinh sống. Tuy nhiên, cứ mỗi dịp Tết đến, lòng chị lại xốn xang khó tả, nghĩ về những khoảnh khắc bên người thân ở quê nhà. Năm đầu tiên đón Tết trên “đất khách, quê người”, người phụ nữ này cảm thấy tủi thân vô cùng. Nhớ lần luộc lá, gói bánh chưng, rồi cùng mẹ bên bếp củi hồng nổ lách tách, nước mắt chị cứ chực trào ra. “Hiểu được nỗi lòng của vợ, chồng tôi đã an ủi, động viên. Thường xuyên giúp tôi kết nối, trò chuyện với người thân ở quê qua máy tính, điện thoại”, chị Thanh tâm sự. Để được sum vầy Tết quê, chị đang sắp xếp công việc, dự kiến sẽ về Việt Nam đón Tết Mậu Tuất 2018.

Khác với chị Thanh, anh Nguyễn Văn Quyên, tổ dân phố Hòa Yên, phường Thọ Xương (TP Bắc Giang) đi xuất khẩu lao động và làm việc trong xưởng may tại TP Mát-xcơ-va (Nga) với mong muốn tăng thu nhập. Từ nhỏ đến trước khi sang nước ngoài, đêm cuối năm anh đều ngồi xem ti vi và cúng giao thừa với cả nhà. Cho đến năm 2013, khi ăn Tết ở xứ người trong tiết trời buốt lạnh vì tuyết rơi, ngồi một mình trong phòng, anh đã thật sự thấm thía câu nói: “Chẳng đâu bằng quê nhà”. Trò chuyện với chúng tôi nhân dịp trở lại Việt Nam vào trung tuần tháng 12 năm nay, anh Quyên nói: “Tôi về đón vợ sang, cố gắng làm vài năm nữa để có chút vốn mang về. Cũng vì mưu sinh mới phải vậy, chứ chẳng ai muốn xa nhà, người thân”.

Người Việt tại Đức mặc áo dài truyền thống biểu diễn văn nghệ.

Giữ gìn nét truyền thống

Xa quê hương, người Việt không khỏi chạnh lòng mỗi dịp Tết đến. Còn gần hai tháng nữa là đến Tết Nguyên đán, thời điểm này, một số hội đồng hương người Bắc Giang tại nước ngoài đã lên kế hoạch chuẩn bị cho ngày Tết. Theo chị Nguyễn Thị Biền, quê xã Đông Lỗ (Hiệp Hòa) đang sinh sống tại TP  Freiberg, Hội đồng hương người Việt nơi đây có khoảng 150 người. Với tinh thần “Tết đầm ấm, yêu thương”, năm nay, Hội đã có kế hoạch từ sớm để tổ chức ngày gặp mặt được đông đủ. Đúng dịp, mỗi người một việc, tất cả tập trung tự làm các món ăn Việt như: Gói bánh chưng, bánh đa nem, nấu măng khô…

Không chỉ vào ngày Tết, Hội thường xuyên tổ chức gặp gỡ. Qua đó nắm được hoàn cảnh của từng người để giúp đỡ lẫn nhau. Thực tế, nhiều người được hỗ trợ vốn, giới thiệu việc làm, tiêu thụ sản phẩm. Đơn cử như trường hợp của chị Nguyễn Thị Hoa, thôn Vườn, xã Xuân Hương (Lạng Giang). Ban đầu sang Đức, chị gặp nhiều khó khăn, ngôn ngữ bất đồng lại không có việc làm ổn định. Được sự trợ giúp của bà con đồng hương, chị có cơ hội phát huy nghề may mặc. Khách hàng tìm đến chị ngày càng đông, cuộc sống dần ổn định. Đặc biệt, việc gìn giữ văn hóa dân tộc được Hội chú trọng như: Tổ chức may áo dài; duy trì hoạt động của đội văn nghệ hát ca ngợi Đảng, Bác Hồ và làn điệu quan họ ngọt ngào; tăng cường dạy tiếng Việt để các con, cháu không quên tiếng “mẹ đẻ”.

Vì vậy mà con chị Thanh có bố là người Đức và học ở trường dạy tiếng Đức nhưng vẫn nói và hát được bằng tiếng Việt.

Tương tự, cảm thông với cảnh xa xứ, Hội đồng hương quê Bắc Giang ở TP Mát-xcơ-va cũng luôn gắn bó, đùm bọc lẫn nhau. Theo anh Quyên, để cuộc sống của người Việt sung túc, đủ đầy hơn, Hội đều họp bàn đóng góp kinh phí hoặc tìm việc làm, giúp đỡ những trường hợp khó khăn. Vì vậy, nhiều người không chỉ có kinh phí trang trải cuộc sống còn dành được khoản vốn lớn gửi về cho người thân, đóng góp xây dựng quê hương. Tết Mậu Tuất tới, Hội dự kiến tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Hà Nội-Mát-xcơ-va. Với chủ đề xuân quê hương, đêm giao thừa sẽ có một số nội dung chính như: Thưởng thức văn nghệ và các món ăn truyền thống ngày Tết của người Việt; trao học bổng cho con em người Việt có thành tích học tập xuất sắc.

Lại một mùa xuân mới sắp về khiến những người Việt xa xứ không khỏi bồi hồi. Ở nơi "đất khách, quê người", họ luôn đoàn kết, cần cù lao động để có cuộc sống no ấm, hạnh phúc; đồng thời luôn gìn giữ nét quê, hướng về nguồn cội.

Trịnh Lan