Người dân xã Việt Lập (Tân Yên) nạo vét kênh mương nội đồng.

Khơi thông dòng chảy 

1 km thuộc thôn Trong Làng, xã Thường Thắng (Hiệp Hòa) bị xuống cấp, một số điểm vỡ lở gây thất thoát nước. Được sự hỗ trợ của cấp trên, mới đây, thôn huy động người dân đóng góp thêm ngày công, kinh phí để cứng hóa. Bà Nguyễn Thị Thường, người dân trong thôn nói: “Kênh được cải tạo sẽ giúp người làm ruộng lấy nước nhanh hơn, không phải lo dẫn nước như trước. Vì vậy khi thôn phát động đóng góp kinh phí, gia đình tôi tự nguyện nộp ngay”. Nhờ sự vào cuộc tích cực của người dân, đến nay công trình đang được khẩn trương thi công. 

Ông Nguyễn Văn Liên, Trưởng thôn cho biết: “Thôn huy động được hơn 500 triệu đồng xây kênh. Số tiền này nếu thuê toàn bộ thì không đủ nên một số thợ xây là người trong thôn và bà con tự nguyện hiến công. Dự kiến cuối tháng 12, công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng, góp phần tạo thuận lợi cho tưới tiêu hàng chục ha lúa, hoa màu của thôn vào vụ tới”. Tại các thôn khác của xã Thường Thắng, người dân đang huy động nhân lực khơi thông vật cản ở lòng kênh. Dự kiến, đến giữa tháng 1-2017, toàn xã sẽ nạo vét 25 km kênh đất; bê tông hơn 2 km kênh mương ở thôn Dinh Đồng và Trong Làng. 

Kênh mương bị bồi lắng ảnh hưởng lớn đến sản xuất. Khắc phục tình trạng này, từ đầu tháng 10 năm nay, xã Bắc Lũng (Lục Nam) phát động phong trào làm thủy lợi nội đồng, sớm nhất trong huyện. Sau gần một tháng ra quân, toàn xã nạo vét gần 4 nghìn m3 bùn đất. Nước tưới thuận lợi nên vụ đông năm nay, xã trồng được hơn 200 ha rau màu, tăng 50 ha so với vụ trước. 

Theo ông Nguyễn Đức Long, Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Lũng, sau khi nạo vét xong, các thôn trong xã tập trung huy động nhân lực, vật lực cứng hóa một số đoạn kênh mương xuống cấp. Hiện thôn Dẫm Chùa đang xây dựng tuyến kênh dài khoảng 1,3 km với tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng từ nguồn vốn xây dựng nông thôn mới và đóng góp của người dân. 

Tổng hợp của Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và PTNT), các huyện, TP đã có kế hoạch cụ thể, đôn đốc các xã đẩy nhanh tiến độ thực hiện chiến dịch làm thủy lợi nội đồng. Những huyện có khối lượng đạt cao là Tân Yên, Hiệp Hòa, Lạng Giang. Dự kiến, năm nay toàn tỉnh cứng hóa hơn 65 km kênh mương nội đồng; nạo vét 90 nghìn m3 bùn đất. 

Nhà nước và nhân dân cùng làm

Tu bổ hệ thống thủy lợi nội đồng được tỉnh quan tâm bởi đây là yếu tố quan trọng góp phần làm nên mùa vàng bội thu. Chính quyền các địa phương đã huy động nguồn lực theo phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm" để xây mương cứng, nạo vét bùn đất lắng đọng. Đơn cử, huyện Hiệp Hòa đến nay đã cứng hóa hơn 47 km kênh cấp 1, cấp 2, đạt 45% tổng chiều dài kênh. Ông Ngô Đình Long, Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Hiệp Hoà cho rằng, có được kết quả này là do huyện lồng ghép các nguồn vốn; tuyên truyền, vận động nhân dân góp công, góp của chung sức xây công trình. Theo kế hoạch, đến năm 2020, toàn huyện phấn đấu có hơn 50% tổng chiều dài các tuyến kênh được cứng hóa. Tại huyện Tân Yên, để thực hiện chiến dịch làm thủy lợi nội đồng hiệu quả, huyện đưa tiêu chí nạo vét kênh mương vào phân loại đánh giá thi đua các xã; đồng thời thưởng cho những xã làm tốt, có khối lượng đạt cao.

Xây mương cứng tại thôn Trong Làng, xã Thường Thắng (Hiệp Hòa).

Tuy nhiên, do phần lớn lao động ở thôn quê đi làm ăn xa nên việc làm thủy lợi nội đồng còn nhiều trở ngại. Do đó, chính quyền các cấp cần tuyên truyền để người dân hiểu rõ trách nhiệm, lợi ích của mình trong việc bảo vệ, duy tu các công trình thủy lợi, từ đó tự nguyện đóng góp công sức, tiền của cùng Nhà nước tu bổ hệ thống kênh mương. Trong quá trình thi công phải có sự giám sát chặt chẽ, bảo đảm chất lượng công trình nhằm phát huy hiệu quả nguồn vốn sau đầu tư. 

Ông Phạm Văn Đưởng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi cho biết: “Để cứng hóa toàn bộ hệ thống kênh cần số vốn lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng trong khi ngân sách tỉnh hạn hẹp. Do vậy, công tác tu bổ, làm thủy lợi nội đồng rất quan trọng, góp phần bảo đảm nguồn nước tưới tiêu kịp thời cho cây trồng. Hiện nay, Chi cục đang đôn đốc các huyện, TP đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành kế hoạch xong trước 15-1-2017”.

Ngọc Tâm