Qua điều tra theo tố cáo của ông Nguyễn Ngọc Long (SN 1966), ở thôn Đông An, xã Lam Cốt, mới đây, Công an huyện Tân Yên đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Ngô Hồng Tiến, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Lam Cốt về hành vi lạm dụng tín nhiệm, quyền hạn chiếm đoạt tài sản. 

Từ năm 2009, Tiến đã lấy 3 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) của ông Long, làm giả giấy ủy quyền để thế chấp vay Quỹ tín dụng nhân dân Lam Cốt hơn 200 triệu đồng. Qua 4 lần đáo hạn, Tiến không có tiền trả nhưng vẫn được Nguyễn Mạnh Thư, nguyên Giám đốc Quỹ cho vay tiếp trái quy định (Thư đã bị Công an tỉnh bắt giữ, đề nghị truy tố về hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản). 

Tại cơ quan điều tra, Ngô Hồng Tiến khai, các giấy chứng nhận được ông Long cho mượn. Tuy nhiên, trao đổi với phóng viên, ông Long khẳng định không cho Tiến mượn. Ông trình bày: “Khoảng năm 2009, tôi nộp ba giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho xã để làm thủ tục tách giữa đất thổ cư và đất vườn. Do bận làm ăn, tôi chưa lên lấy lại. Một lần thấy Quỹ tín dụng nhân dân Lam Cốt gửi thông báo đến kỳ đáo hạn khoản vay, yêu cầu đổi sổ vay vốn, tôi mới phát hiện “sổ đỏ” đã bị Tiến tự ý thế chấp vay tiền”. Dù đã thoả thuận, tạo điều kiện cho Tiến trả nợ Quỹ để lấy giấy tờ về nhưng trong thời gian dài đối tượng chây ì nên ông Long làm đơn tố cáo.  

Ngoài vụ việc trên, nhiều năm trước, Tiến vay của ông Long 70 triệu đồng. Khi ông nhờ nộp hộ 60 triệu đồng tiền sử dụng ba lô đất trúng đấu giá vào ngân sách, y cũng lấy luôn để chi tiêu cá nhân. Do ông Long nhiều lần đòi tiền, Tiến đã viết giấy nhận nợ hai khoản trên song chưa trả được đồng nào. Không riêng ông Long, tại xã Lam Cốt và địa bàn lân cận còn có nhiều người là nạn nhân của vị lãnh đạo xã thoái hoá, biến chất.  

Nợ như chúa Chổm

Đối tượng mà Ngô Hồng Tiến lợi dụng chủ yếu là anh em bạn bè, cán bộ thôn, xã. Ngoài tài ăn nói khéo léo, y thường viện lý do vay cho tập thể, như: Ngân sách xã đang “âm”, cần vay nóng để trả lương cho cán bộ, công chức hoặc ứng tiền cho nhà thầu xây dựng công trình công cộng... Khi thấy phóng viên hỏi chuyện về Tiến, một chị chủ quán cơm phở ở thôn Kép Vàng (xã Lam Cốt) mắt đỏ hoe nói: “Anh trai tôi là Hiển đang làm cán bộ ở xã bị Tiến nhờ vay tiền hộ, giờ cả lãi và gốc lên đến hơn 200 triệu đồng”. 

Tờ giấy Ngô Hồng Tiến viết cho ông Long sau nhiều lần khất nợ.

Ông Nguyễn Văn Sửu, ở thôn Cầu Trấn, xã Quang Tiến (Tân Yên) rầu rĩ kể: “Anh em chơi với nhau đã lâu, thấy Tiến nói cần tiền xử lý công việc cho xã nên tôi không mảy may đề phòng, đem 440 triệu đồng cho anh ta vay, chỉ giữ lại giấy biên nhận. Giờ thì mất hết”. Quá trình điều tra, phóng viên phát hiện tháng 6-2013, Tiến nhận của ông Nguyễn Văn Bảo, ở thôn Chản cùng xã 40 triệu đồng hứa lo xin việc cho con gái ông nhưng sau đó tiêu hết. 

Việc Ngô Hồng Tiến vay tiền và chây ì trả nợ đã kéo dài từ nhiều năm. Ông Hoàng Danh Toàn, thôn Đồng Lạng (xã Lam Cốt) cho hay: “Từ năm 1998 - 1999, anh ta vay của vợ chồng tôi 8 triệu đồng (tương đương 2 cây vàng) nhưng chỉ trả lãi theo lãi suất ngân hàng được thời gian ngắn, đến nay vẫn chưa trả tiền gốc”. Thế nhưng theo ông Hoàng Danh Thắng, Bí thư Đảng ủy xã Lam Cốt thì phải đến đầu năm 2014, Đảng ủy xã mới phát giác việc nợ nần của Tiến và yêu cầu giải trình (?!). Tiến thừa nhận vay của các Quỹ tín dụng nhân dân Lam Cốt, Việt Ngọc và một ngân hàng thương mại với tổng số tiền 899 triệu đồng, vay cá nhân khác 250 triệu đồng. Số tiền này đối tượng khai hùn vốn kinh doanh bất động sản... 

Tuy nhiên, đó chỉ là tường trình bước đầu của Tiến. Thông tin từ một số nạn nhân cho thấy, số tiền y nợ không có khả năng trả lên tới vài tỷ đồng. Phóng viên Báo Bắc Giang đã thu thập được nhiều giấy tờ Tiến xác nhận vay nợ. Một số ý kiến đề nghị cơ quan công an tiếp tục điều tra, làm rõ các sai phạm của Ngô Hồng Tiến để đưa ra xử lý nghiêm trước pháp luật.

Lao đao trả nợ đậy

Sau khi vị Chủ tịch UBND xã bị bắt, nhiều nạn nhân phải lo trả nợ đậy. Chúng tôi tìm đến nhà ông Sơn, ở thôn Kép Vàng, hiện đang là cán bộ xã Lam Cốt. Sau hồi lâu từ chối cung cấp thông tin, cuối cùng, ông bộc bạch: “Là đồng nghiệp với nhau nên tôi rất tin, hết lòng vì bạn. Năm 2010, nghe Tiến nói đang có việc cần tiền, nhờ vay giúp, tôi đã mượn “sổ đỏ” của em ruột đi thế chấp vay hộ 50 triệu đồng. Đến đầu năm 2012, Tiến tiếp tục nhờ tôi vay lãi của một số người khác, cộng với tiền tích cóp của gia đình gần 100 triệu đồng nữa”. 

Được biết, tổng số tiền Tiến nhờ ông Sơn vay (cả gốc và lãi) gần 280 triệu đồng. Lúc gia đình ông gặp hoạn nạn (cha và vợ ông đau ốm qua đời), Tiến cũng làm ngơ, không trả được đồng nào.   

Nhiều nạn nhân những ngày qua mất ăn, mất ngủ, vợ chồng hục hoặc, có người đổ bệnh. Anh Hoàng Công Nam, thôn Vân Trung (xã Lam Cốt) buồn bã cho biết: “Vợ chồng tôi làm phu hồ hàng chục năm trời mới tích cóp được 200 triệu đồng. Là bạn “nối khố” từ nhỏ nên tôi tin tưởng cho Tiến vay hết. Từ ngày biết anh ta vỡ nợ và bị bắt, vợ tôi đã ốm lại ốm thêm”.  

Vậy là chỉ trong thời gian ngắn cả Chủ tịch UBND và Giám đốc Quỹ tín dụng nhân dân xã Lam Cốt đều bị bắt, khởi tố về hành vi “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”. Hành vi của các đối tượng không chỉ để lại hậu quả nặng nề cho gia đình, xã hội, gây hoang mang, lo lắng trong dư luận mà còn làm giảm niềm tin của quần chúng vào đội ngũ cán bộ cơ sở. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này trước hết là do bản thân các đối tượng thoái hóa biến chất, song cũng có sự yếu kém, hạn chế của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc quản lý, giáo dục cán bộ, đảng viên; chậm phát hiện vi phạm, khuyết điểm dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. 

Trước đó, tại xã Quang Châu (Việt Yên) đã có một Phó Chủ tịch UBND xã bị bắt về hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Bài học về quản lý cán bộ ở xã Lam Cốt và Quang Châu rất cần để các địa phương, đơn vị rút kinh nghiệm trong phòng ngừa vi phạm.

Điều tra của Tuấn Dương