Làng nghề mây tre đan tại xã nông thôn mới Tăng Tiến (Việt Yên). Ảnh: Việt Hưng.

Diện mạo mới

Sau hơn một năm tăng tốc về đích NTM, thời điểm này, xã Quang Minh (Hiệp Hòa) đã hoàn thành 16/19 tiêu chí; hạ tầng KT-XH có những đổi thay đáng kể với 100% đường trục xã, hơn 80% đường trục thôn, xóm được bê tông hóa... Ông Nguyễn Văn Nhượng, Chủ tịch UBND xã nói: “Từ khi phát động phong trào xây dựng NTM, Đảng bộ và nhân dân trong xã chung sức, đồng lòng tham gia. Điển hình như tiêu chí môi trường, hiện xã có 100% hộ sử dụng nước hợp vệ sinh; chất thải rắn và nước thải khu dân cư được thu gom, xử lý theo quy định”.

Tại xã Bắc Lũng (Lục Nam), thời điểm này, xã đang dồn sức hoàn thiện hai tiêu chí còn lại là cơ sở vật chất văn hóa và môi trường. Theo đó, từ các nguồn hỗ trợ và nhân dân đóng góp, đầu tháng 8 này, địa phương khởi công xây dựng nhà văn hóa xã và nhà văn hóa thôn Lọng Nghè. Cùng thời điểm, Ban Chỉ đạo xây dựng NTM xã hỗ trợ mỗi thôn 150 triệu đồng xây dựng bãi tập kết, xử lý rác thải.

Tiến hành xây dựng NTM từ xuất phát điểm thấp, nhất là cơ sở hạ tầng trên các lĩnh vực giao thông nông thôn (GTNT), giao thông nội đồng song cấp ủy, chính quyền và nhân dân huyện Việt Yên đã xác định mục tiêu trở thành huyện đầu tiên của tỉnh cán đích NTM vào năm 2018. Bên cạnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của chương trình, huyện huy động tối đa các nguồn lực, trong đó có hơn 150 tỷ đồng từ nhân dân đóng góp để làm mới, cải tạo, nâng cấp 32,49 km đường GTNT, hơn 3 nghìn km kênh mương; xây mới 18 phòng học, 21 nhà văn hóa xã, thôn.

Bên cạnh đó, các địa phương tập trung đổi mới phương thức sản xuất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi và đẩy mạnh cơ giới hóa trong sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, sản lượng và giá trị sản phẩm. Hiện nay, trên địa bàn huyện đã có một số mô hình cho thu nhập cao như: Vùng trồng dưa lê siêu ngọt ở xã Việt Tiến; sản xuất rau thủy canh của Hợp tác xã Nông nghiệp và Thương mại Hoài Long (xã Bích Sơn)...

Trục đường nối xã Quang Minh với xã Hùng Sơn (Hiệp Hòa) vừa được đầu tư xây dựng.

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Trong bức tranh NTM của tỉnh, kết cấu hạ tầng KT-XH tạo diện mạo mới ở các vùng quê, làm thay đổi đời sống vật chất, tinh thần của người dân. Với những bước đi được đánh giá tạo đột phá, xã Tự Lạn (Việt Yên) là địa phương đầu tiên của tỉnh được công nhận đạt chuẩn NTM trong năm nay. Để có thành quả này, theo đại diện UBND xã thì việc phát huy vai trò chủ thể của người dân có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện các tiêu chí. Sau khi được giao về đích trong năm 2017, địa phương tiến hành rà soát các tiêu chí đạt được của từng thôn làm cơ sở xác định từng công việc cụ thể cần thực hiện.

Trước khi triển khai, địa phương đưa nội dung công việc xuống từng khu dân cư để nhân dân cùng bàn, tìm hướng tối ưu thực hiện. Trên cơ sở đồng thuận, việc huy động nhân dân tham gia đóng góp tiền của, công sức, việc thi công, mở rộng, nâng cấp các tuyến đường giao thông liên thôn được người dân tích cực hưởng ứng.

Căn cứ điều kiện mỗi địa phương, các huyện, TP dành nhiều sự quan tâm, có cơ chế, chính sách, dành nguồn lực cho các xã, nhất là đơn vị được giao đạt chuẩn. Điển hình như huyện Lạng Giang thực hiện thí điểm hỗ trợ xi-măng làm đường GTNT cho các xã, hỗ trợ mỗi xã bằng công trình trị giá 2 tỷ đồng. Trong khi đó, huyện Việt Yên hỗ trợ mỗi đơn vị 1 tỷ đồng và trực tiếp đảm nhận các công trình lớn cho xã như phòng học, trạm y tế. Huyện Lục Ngạn hỗ trợ 5 tỷ đồng cho các xã, trong đó riêng xã Thanh Hải được hỗ trợ 3,1 tỷ đồng...

Với phương châm “lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo”, thay vì các địa phương tự lấy phiếu đánh giá của nhân dân để hoàn thiện hồ sơ, năm nay, Ủy ban MTTQ các cấp trực tiếp khảo sát sự hài lòng của người dân đối với kết quả xây dựng NTM, mỗi xã khảo sát ở hơn 60% số hộ dân. Nhờ đó chất lượng các tiêu chí được đánh giá thực chất, khách quan hơn.

Được biết, đối với 18 xã giao đạt chuẩn NTM năm 2017, đến nay có 4 xã đã được hội đồng thẩm định của tỉnh, huyện thẩm định, các xã còn lại đang tích cực triển khai thực hiện các tiêu chí. Theo lộ trình, từ nay đến tháng 11, 100% các xã hoàn thành đầy đủ các thủ tục, trình Chủ tịch UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn. Đồng chí Nguyễn Văn Minh, Phó Chánh văn phòng điều phối Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM tỉnh cho biết: “Năm nay, tỉnh thành lập Hội đồng thẩm định trực tiếp về các địa phương để đánh giá kết quả thực hiện các tiêu chí. Qua thẩm định, một số xã dù đã hoàn thành 19/19 tiêu chí song có những nội dung thiếu bền vững, nhất là môi trường, giao thông nên Hội đồng yêu cầu bố trí thêm kinh phí để củng cố, hoàn thiện. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tích cực bám sát tiến độ cũng như chất lượng các hạng mục, từ đó hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương thực hiện, bảo đảm 100% các xã về đích đúng hẹn”.

Sỹ Quyết