Mong muốn làm giàu chính đáng, ông Trịnh Văn Đ ở xã Tân Mỹ (TP Bắc Giang) vay hơn 200 triệu đồng từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh Bắc Giang để mở cửa hàng kinh doanh khung nhôm, cửa sắt. Tuy nhiên, việc làm ăn không thuận lợi. Đến thời hạn trả số tiền gốc và lãi suất phát sinh, ông gom góp, vay mượn nhiều nơi nhưng vẫn không đủ tiền.

Cán bộ TAND TP Bắc Giang trao đổi nghiệp vụ về hòa giải trong tố tụng dân sự.

Tháng 1-2018, ngân hàng kiện ông Đ ra tòa. TAND TP Bắc Giang thụ lý vụ việc, thủ tục đầu tiên là tòa tổ chức hòa giải giữa các bên. Với vai trò trọng tài, đại diện tòa án nghe bị đơn trình bày các khó khăn trong việc làm ăn và thuyết phục ngân hàng tạo điều kiện, gia hạn thời gian trả nợ cho ông Đ. Cảm thấy hợp tình, hợp lý, đại diện ngân hàng đã rút đơn và đồng ý cho ông Đ trả dần 5 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, vì một số lý do, ông Đ không thực hiện đúng cam kết. Tháng 5-2018, ngân hàng tiếp tục khởi kiện lần hai, không chấp thuận việc hòa giải. Hiện TAND TP Bắc Giang đang giải quyết vụ việc.

Năm 2016, bà Tăng Thị Y ở xã Tăng Tiến (Việt Yên) qua đời vì tuổi cao sức yếu. Di nguyện cuối cùng của bà là hơn 100m2 đất và tài sản gắn liền được chia đều cho 5 người con. Thế nhưng, vì lòng tham, sự ích kỷ, các con của bà không đồng tình với việc phân chia dẫn đến kiện tụng nhau. 

Trong phiên tòa hòa giải, đại diện TAND huyện Việt Yên khuyên anh em đừng vì lợi ích trước mắt mà làm tình cảm rạn nứt, sứt mẻ. Sau đó, họ dừng lại việc tranh chấp tài sản thừa kế, thống nhất để nơi này làm nơi thờ cúng bố mẹ. Những tưởng sự việc đã được giải quyết êm xuôi, đầu năm 2018, chị Nguyễn Thị L (con gái cả) không thực hiện đúng cam kết trong biên bản hòa giải, tiếp tục khởi kiện để đòi tài sản. Vì lòng tham, sự ích kỷ, coi trọng vật chất mà mất tình chị em.

Đó là hai trong số nhiều trường hợp đương sự nhất trí hòa giải nhưng một thời gian sau một bên không thực hiện đúng cam kết nên tiếp tục khởi kiện. Án dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh, thương mại và lao động thường xảy ra tình trạng này. Mỗi trường hợp lại có những nguyên nhân khách quan, chủ quan khác nhau. Do eo hẹp tài chính, không có khả năng trả nợ, vì mục đích tư lợi cá nhân nhưng sâu xa hơn là do nhận thức chưa đầy đủ về các quy định của pháp luật.

Ông Hà Văn Nâu, Phó Chánh án TAND huyện Lục Nam cho biết thêm: “Thông thường, khi nguyên đơn khởi kiện lần hai thì mâu thuẫn hai bên đã lên đến đỉnh điểm, rất khó hòa giải. Có những vụ tranh chấp đất đai, số người tham gia tố tụng đông nên triệu tập đầy đủ để hòa giải không thành. Điều này gây khó khăn cho việc thi hành án, tốn kém chi phí, thời gian, công sức của đương sự và Nhà nước”.

Hòa giải trong tố tụng dân sự ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với việc giải quyết tranh chấp tại tòa án; là phương thức hiệu quả để bảo đảm quyền quyết định, tự định đoạt của đương sự, hạn chế việc kháng cáo, kháng nghị đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết vụ án. Khi các bên đồng ý với cam kết hòa giải sẽ góp phần hàn gắn những rạn nứt, ngăn ngừa tranh chấp trong tương lai, nâng cao ý thức pháp luật của người dân; giữ gìn ổn định trật tự xã hội.

Theo hướng dẫn của TAND Tối cao, để các đương sự đồng thuận hòa giải, thực hiện đúng cam kết, hạn chế tái khởi kiện, Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký tòa án và những người có liên quan đến phiên tòa hòa giải cần thu thập thông tin, tìm hiểu rõ vấn đề mấu chốt của sự việc, nắm vững kiến thức pháp luật và phong tục tập quán của từng địa phương để đưa ra lý lẽ, dẫn chứng thuyết phục. Trong quá trình hòa giải luôn tôn trọng ý kiến của các bên, dành thời gian cho họ trình bày ý kiến cá nhân, đặt vấn đề để các bên suy nghĩ, bàn bạc tìm ra những điểm chung nhất, cùng tháo gỡ mâu thuẫn. 

Đồng thời, cơ quan tòa án thực hiện nghiêm chỉ thị về tăng cường công tác hòa giải tại TAND của TAND Tối cao, bám sát phương châm xét xử tốt các loại vụ án nhưng không phải xét xử còn tốt hơn. Phấn đấu số lượng vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động được hòa giải thành đạt tỷ lệ từ 60% trở lên; 100% quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự không bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm.

Công tác hòa giải tại cơ sở: Thấu tình đạt lý, xóm làng đoàn kết

(BGĐT) - Khi mâu thuẫn xảy ra, người trong cuộc khó giữ bình tĩnh, rất dễ xảy ra va chạm. Những lúc như vậy, hòa giải viên (HGV) cơ sở nhanh chóng nắm tình hình, thuyết phục, giải thích thấu tình đạt lý khiến nhiều tranh chấp từ có thành không. 

 

Công tác hòa giải ở Tân Yên: Vun đắp tình làng, nghĩa xóm

(BGĐT) - Trong đời sống hằng ngày, những xích mích, tranh chấp về quyền lợi nảy sinh ở cộng đồng dân cư là khó tránh khỏi. Ở huyện Tân Yên (Bắc Giang), giải tỏa mâu thuẫn ngay từ ban đầu đã góp phần tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người dân, tránh "cái sảy nảy cái ung".

 

Nâng cao kỹ năng hòa giải cho cán bộ tư pháp

(BGĐT)-Trong ba ngày (từ 17 đến hết 19-7), Sở Tư pháp tỉnh Bắc Giang tổ chức hội nghị triển khai Thông tư số 03/2018/TT-BTP của Bộ Tư pháp quy định Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) và tập huấn công tác PBGDPL, hòa giải ở cơ sở, chuẩn tiếp cận pháp luật, xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước. Tham dự có 250 đại biểu là cán bộ tư pháp ở cấp huyện và xã.

 

Mạc Yến