Làm việc trí óc thời gian dài khiến não căng thẳng.

Năng động não sống lâu

Năng ở đây là chăm chỉ, chịu khó, là thường xuyên. Bộ não càng được sử dụng thì càng linh hoạt và người ta càng có cơ hội sống thọ. Khoa học chỉ ra: Năng động não thì cơ sở của tư duy, tức số lượng nơ-ron thần kinh liên kết sẽ phát triển, tăng sinh. Cho nên những người chịu khó động não thì dù khi tuổi cao, tư duy vẫn linh hoạt, ngược lại người ít động não, tuy còn trẻ nhưng tư duy đã chậm chạp. Ở trẻ sơ sinh, số lượng tế bào thần kinh không thua người lớn nhưng chưa trải qua rèn luyện học tập và thực tế đòi hỏi suy nghĩ, động não nên số nơ-ron thần kinh liên kết ít, vì thế trí lực kém.

“Sống là động”, não người cũng không ngoài quy luật đó. Nếu lười động não, lười suy nghĩ thì não sẽ suy thoái. Chăm chỉ học tập tiếp nhận tri thức mới, tích cực động não giải quyết những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống, não sẽ không bị lão hóa sớm, có lợi cho sức khỏe, tuổi thọ và đến già vẫn sáng suốt, trẻ trung, sáng tạo. 

Vì sao người năng động não thì sống thọ?

Năng động não tất nhiên lượng máu và ô xy được đưa lên não nhiều sẽ tăng cường sự phát triển cho tế bào não, từ đó gia tăng tính linh hoạt, làm chậm quá trình lão suy. Kết quả nghiên cứu còn cho thấy, nhờ quá trình lão suy chậm lại đó, khi về già, người năng động não, trí lực cao hơn người ít động não 50%.

Theo quy luật hưng phấn và ức chế thì động não là hưng phấn, là tập trung tinh thần ở một điểm, ức chế ở những điểm xung quanh não nên xóa bỏ được những suy nghĩ linh tinh, những tạp niệm có hại. Chuyên tâm, tập trung trí óc thì dù não động đấy mà vẫn tĩnh đấy, rất có lợi cho sức khỏe. Đúng là “tụ tinh hội thần là đại pháp của dưỡng sinh” như cổ thư nói. 

Động não học tập, làm việc đem lại niềm vui vẻ lạc quan, tăng tuổi thọ, nhất là đối với người già. Họ như trẻ lại, được tiếp thêm nguồn sống, trừ bỏ được tâm trạng cô đơn, già nua, vô dụng.

Biết động não hợp lý

Chăm, chịu khó động não nhưng phải biết động não hợp lý. Hợp lý ở đây là điều độ, là động não có chừng mực, tránh thái quá có hại. Sau tuổi trung niên, não con người mỗi ngày có chừng 10 vạn tế bào thần kinh chết đi. Động não quá, số lượng tế bào thần kinh chết đi sẽ tăng lên. Do đó phải biết bảo vệ não, mà muốn bảo vệ não, trước tiên cần tránh động não quá mức. Y học phương Đông đã chỉ rõ: Tinh khí người ta như dầu, còn thần như lửa. Lửa mạnh dầu hao. Động não quá độ tinh khí chóng suy kiệt.

Khi làm việc trí óc trong thời gian dài, hiệu suất sẽ giảm, thậm chí còn có thể mụ mẫm đầu óc. Nguyên do: Não buộc phải “vận động” nhiều, căng thẳng nên đòi hỏi dinh dưỡng - máu và ô xy càng nhiều. Trong khi ta lại chủ yếu ngồi tĩnh tại, hệ cơ, gân, xương khớp gần như không vận động, hít thở nông, máu lưu chuyển chậm, đã vậy máu lại dồn xuống bụng và chân, quá trình trao đổi chất trong cơ thể giảm đi. Hệ lụy là máu và ô xy cung cấp cho não làm việc càng không đáp ứng đủ nhu cầu, sẽ dẫn tới tình trạng não đói dinh dưỡng, suy giảm chức năng, ảnh hưởng tới hoạt động sống toàn cơ thể.

Để đề phòng tình trạng “nguy hiểm” cho sức khỏe, ta cần biết những biểu hiện của việc não làm việc căng thẳng, quá mức. Đó là: Hay ngáp dài; người bần thần, chân tay vô lực; khó tập trung suy nghĩ; trí nhớ suy giảm; tư duy không còn sáng suốt; câu chữ viết lộn xộn; chán ăn, thậm chí buồn nôn. Đúng là lo nghĩ hại tỳ, quanh năm mất ngủ mà! Nếu cứ tiếp tục làm việc thì đầu nặng, mắt hoa, buồn phiền, chán nản, u uất…. ngại nói mà nghe cũng chẳng muốn.

Nếu có những hiện tượng như vậy mà không phải do một loại bệnh nào đó gây nên, cần ngừng ngay công việc để nghỉ ngơi vì não đã mệt mỏi, làm việc quá mức.

Lương y Vũ Huy Ba