Ứng dụng công nghệ cao để sản xuất rau màu là một trong những giải pháp tăng giá trị sản xuất vụ mùa.

Thời tiết diễn biến khó lường

Mặc dù sản xuất vụ chiêm xuân diễn ra trong điều kiện có nhiều bất lợi nhưng do công tác cung cấp nước tưới kịp thời; kiểm soát sâu bệnh chặt chẽ. Cùng đó, một số huyện, TP hỗ trợ nông dân, phát động chiến dịch diệt chuột đồng loạt để bảo vệ cây trồng nên năng suất lúa vẫn đạt cao, bình quân hơn 60 tạ/ha, cao hơn 0,5 tạ/ha so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này tạo động lực cho nông dân, cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở bước vào vụ sản xuất mới. Theo đó, vụ mùa này, toàn tỉnh có kế hoạch gieo trồng hơn 70 nghìn  ha, trong đó cây lúa 57,7 nghìn ha ha còn lại là rau màu các loại và cây trồng khác. 

Tuy nhiên, dự báo của Đài Khí tượng thủy văn Bắc Giang, hiện tượng El Nino đang có khuynh hướng trở lại. Nắng nóng gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm. Yếu tố này khiến mưa bão diễn biến phức tạp, khó lường nguy cơ ngập úng diện rộng, thiệt hại sản xuất. Ông Phạm Văn Đưởng, Phó chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và PTNT) thông tin: “Thực tế, mấy năm gần đây, sản xuất vụ mùa thường chịu tác động lớn của thời tiết. Đã có hàng nghìn diện tích lúa, rau màu mất trắng, nông dân thất thu. Với hiện trạng kênh tiêu bị xuống cấp, rác thải gây tắc nghẽn dòng chảy thì năm nay nhiều khả năng sẽ xảy ra ngập úng khi xuất hiện những trận mưa lớn, tập trung vào một thời điểm”. Ngoài ra, sâu bệnh cũng khó dự đoán hơn bởi phát sinh không theo quy luật, có thể xảy ra tình trạng phòng trừ không kịp thời. Như vậy, sản xuất vụ mùa đối mặt với không ít bất lợi. 

Tuân thủ thời vụ, ứng dụng công nghệ cao

Với tình hình trên, ông Vũ Đình Phượng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT cho biết: “Trong bối cảnh vải thiều mất mùa, chăn nuôi thua lỗ thì vụ mùa có vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần tăng trưởng chung nên ngành nông nghiệp tập trung nhiều giải pháp với quyết tâm giành thắng lợi”. Trước tiên, ngân sách tỉnh tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ dồn điền đổi thửa, xây dựng cánh đồng mẫu, hỗ trợ sản xuất rau an toàn tập trung theo tiêu chuẩn VietGAP; hỗ trợ mô hình sản xuất rau, hoa ứng dụng công nghệ cao. 

Xuống giống đúng khung thời vụ cũng được coi là biện pháp quyết định năng suất cây trồng. Sản xuất vụ mùa thường đòi hỏi gấp gáp về thời vụ nên nông dân huy động nhân lực, máy gặt để thu hoạch nhanh, gọn diện tích lúa chiêm xuân đã chín, đồng thời làm đất ngay để kịp thời gieo cấy vụ mùa bảo đảm khung lịch thời vụ tốt nhất. Các huyện, TP căn cứ vào điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại địa phương chọn bộ giống phù hợp. Đối với diện tích dự kiến sản xuất cây vụ đông sớm thì sử dụng các giống lúa ngắn ngày, gieo mạ khay, mạ ném, gieo sạ, mạ dày xúc phải bảo đảm lúa thu hoạch trước ngày 30-9. Riêng huyện Sơn Động và một số xã vùng cao, vùng xa của huyện Lục Ngạn, Lục Nam và Yên Thế thì tùy vào điều kiện cụ thể của địa phương để bố trí khung lịch thời vụ hợp lý. 

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, ông Nguyễn Quang Lượng, Phó Chủ tịch UBND huyện Tân Yên đề xuất cần tăng cường công tác quản lý nhà nước về sản xuất, kinh doanh giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; đồng thời xử lý nghiêm vi phạm. Khi liên kết với doanh nghiệp vào sản xuất phải ký kết bảo lãnh chất lượng giống, bảo vệ quyền lợi người dân. Đi đôi với biện pháp trên, nhiều ý kiến cho rằng, các huyện, TP sớm xây dựng phương án khôi phục sản xuất do thiên tai; rà soát, tu bổ công trình trước lũ; chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang trồng rau màu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất để tăng giá trị thu nhập. 

Ông Đỗ Danh Kiểm, Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Lạng Giang cho biết: “Lợi nhuận thu được từ liên kết sản xuất lúa Nhật giữa người dân và doanh nghiệp cao hơn cấy lúa thường khoảng 20-25%. Do vậy vụ này huyện chỉ đạo nhân rộng; cùng đó, đôn đốc các mô hình trồng rau, hoa, nấm công nghệ cao, dự kiến bắt đầu sản xuất vào cuối tháng 6”. 

Ngoài Lạng Giang, các huyện Hiệp Hòa, Việt Yên đang xây dựng các mô hình rau trái vụ trồng trong nhà màng, nhà lưới được thiết kế hiện đại. Được biết, chuẩn bị cho sản xuất, đến nay các đơn vị kinh doanh vật tư nông nghiệp trong tỉnh đã sẵn sàng giống, phân bón phục vụ bà con.

                                                                              Trịnh Lan