Lãnh đạo BHXH tỉnh trao đổi, giải đáp về chính sách BHXH cho người lao động tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Không thiết tha lương hưu

Theo thông tin từ BHXH tỉnh, 6 tháng đầu năm nay, toàn tỉnh có hơn 6,2 nghìn người lao động (NLĐ) được BHXH các huyện, TP giải quyết chế độ trợ cấp một lần, tăng gần 14% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mới đây, anh Nguyễn Thành Định (SN 1975) ở phường Trần Nguyên Hãn (TP Bắc Giang) nhận trợ cấp BHXH một lần với số tiền 94,5 triệu đồng. Mặc dù đã tham gia được 12 năm 6 tháng nhưng anh cũng không muốn đóng tiếp để khi đủ điều kiện nhận lương hưu. Tiếc cho quá trình đã tham gia của anh, cán bộ chi trả của BHXH TP Bắc Giang đã tư vấn không nên hưởng chế độ này bởi về lâu dài sẽ khó bảo đảm thu nhập ổn định, trong khi chỉ đóng tiếp vài năm nữa là được hưởng trợ cấp hưu trí song anh Định không nhất trí. 

“Tôi đã chấm dứt hợp đồng lao động tại Công ty TNHH DAKMAN Việt Nam một năm và muốn có ít vốn đầu tư làm ăn nên đề nghị hưởng trợ cấp một lần. Biết là thiệt thòi nhưng để giải quyết khó khăn trước mắt, tôi đành chấp nhận”, anh Định nói. Tương tự, anh Hoàng Lương Trung (SN 1986), công nhân Công ty TNHH Funing Precision Component tham gia BHXH gần 8 năm cũng xin rút “một cục” để có khoản vốn ra làm việc ở khu vực phi chính thức.

Được biết, TP Bắc Giang và huyện Việt Yên là hai địa phương có số lượng NLĐ xin nghỉ trợ cấp một lần đông trên địa bàn tỉnh. Ông Nguyễn Công Phương, Phó Giám đốc BHXH TP Bắc Giang chia sẻ: Hưởng trợ cấp BHXH một lần là quyền lợi và lựa chọn của NLĐ. Mặc dù nhận “một cục” sẽ giải quyết được lợi ích trước mắt của mỗi người nhưng đã tước đi nhiều cơ hội hưởng lương hưu, khó bảo đảm cuộc sống lúc về già và có thể trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Thực tế, sau khi nhận “một cục” không ít người chưa biết dựa vào đâu để sống khi hết tuổi lao động. Do chưa cân nhắc kỹ, một số trường hợp rơi vào hoàn cảnh khó khăn đã xin hoàn trả khoản trợ cấp và đóng nối tiếp để sau này nhận lương hưu nhưng không được.

Thiệt thòi về sau

Được biết, đa số NLĐ nhận trợ cấp một lần ở độ tuổi từ 35-40, không có việc làm ổn định, bị dừng hợp đồng tại các khu, cụm công nghiệp chưa tìm được việc làm mới để tiếp tục đóng BHXH. Cuộc sống khó khăn, áp lực kinh tế khi chưa có việc làm khiến họ quyết định xin hưởng “một cục”. 

Bên cạnh đó, nhiều lao động cho rằng, chính sách BHXH vẫn còn những điểm bất cập, chưa thực sự hấp dẫn như: Thời gian đóng đến khi hưởng lương hưu dài (20 năm) khiến nhiều người nản lòng. Trong khi điều kiện để được hưởng BHXH một lần rất dễ dàng, chỉ cần nghỉ việc một năm không tiếp tục tham gia đóng nối là được nhận. Hơn nữa, nhiều người băn khoăn so sánh lợi ích của việc tham gia BHXH với các loại hình bảo hiểm nhân thọ và gửi tiết kiệm.

Để giảm thiểu tình trạng này, BHXH Việt Nam đã có công văn đề nghị BHXH các tỉnh, TP đẩy mạnh tuyên truyền chính sách BHXH và khuyến cáo NLĐ cân nhắc kỹ khi quyết định nhận trợ cấp một lần để bảo đảm cuộc sống lâu dài sau này. Trao đổi với ông Nguyễn Xuân Thành, Trưởng Phòng Chế độ (BHXH tỉnh) được biết: Thời gian tới, ngành BHXH phối hợp với Liên đoàn Lao động các huyện, TP đẩy mạnh tuyên truyền tính ưu việt của chính sách; giải thích để NLĐ hiểu thấu đáo về số tiền đóng vào quỹ BHXH là khoản tích lũy, để dành cho chính họ, số tiền này không mất đi mà còn được cơ quan BHXH quản lý và đầu tư tăng trưởng. 

Tham gia BHXH, khi về già, ngoài được hưởng lương hưu hằng tháng, NLĐ còn được chi trả tiền mua thẻ BHYT suốt đời. Lao động nữ sẽ được hưởng lương hưu sớm hơn. Cùng đó, NLĐ có thể bảo lưu thời gian tham gia BHXH để khi có điều kiện thì tiếp tục đóng nối dưới hình thức bắt buộc (có hợp đồng lao động với đơn vị, doanh nghiệp) hoặc tự nguyện (đối với lao động tự do). Trong quá trình bảo lưu, NLĐ chẳng may qua đời, thân nhân sẽ hưởng chế độ mai táng và tùy theo điều kiện sẽ được trợ cấp tuất hằng tháng.

Về lâu dài, BHXH tiếp tục đổi mới, cải cách thủ tục hành chính, thuận tiện cho đối tượng tự nguyện tham gia. Các huyện, TP chú trọng nâng cao mức sống, thu nhập cho người dân, tập trung giải quyết việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp, yêu cầu doanh nghiệp giảm thiểu tình trạng sa thải NLĐ cao tuổi. BHXH tỉnh cũng sẽ kiến nghị với BHXH Việt Nam đề xuất sửa đổi một số vấn đề liên quan đến bất cập của chính sách.

Minh Thu