Sau nhiều năm triển khai, dự án xây dựng Khu dịch vụ thương mại của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu thương mại tổng hợp Tấn Đạt vẫn chưa hoàn thành GPMB.

Dự án chờ... mặt bằng

Tháng 6-2009, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thương mại tổng hợp Tấn Đạt, phường Dĩnh Kế (TP Bắc Giang) được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư, cho phép xây dựng Khu dịch vụ thương mại tổng hợp Tấn Đạt tại phường Dĩnh Kế. Theo kế hoạch, cuối năm 2009, DN phải hoàn thành GPMB, đưa dự án vào sử dụng đầu năm 2012. Tuy vậy, đến nay nhiều hộ vẫn trồng hoa màu khiến mặt bằng nơi đây "xôi đỗ". Bà Tạ Thị Tuế, tổ Giáp Sau, phường Dĩnh Kế nói: “Một số ruộng xung quanh đã được DN san lấp nên việc canh tác của gia đình gặp khó nhưng với giá bồi thường 140 triệu đồng/sào tôi thấy chưa thỏa đáng. Do đó, tôi chưa đồng ý bàn giao ruộng cho chủ đầu tư”.   

Người dân được hưởng lợi lớn khi DN thỏa thuận giá bồi thường đất so với các dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi. Trường hợp các bên không thể thỏa thuận, dự án đình trệ thì Nhà nước sẽ thu hồi đất để phát triển KT-XH”.  Ông Nguyễn Văn Duy, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất và CCN TP Bắc Giang.

Được biết, dự án này rộng 4 ha tại phố Giáp Sau và Tiêu, phường Dĩnh Kế với hơn 100 hộ bị ảnh hưởng. Hiện chỉ còn 9 hộ với tổng diện tích khoảng 1 nghìn m2 chưa đồng thuận với phương án DN đưa ra. Ông Nguyễn Tiến Đạt, Giám đốc Công ty chia sẻ, những năm qua, Công ty đã cùng cơ quan chuyên môn, chính quyền sở tại tổ chức khoảng 20 cuộc đối thoại, tuyên truyền, vận động người dân. Giá bồi thường cũng liên tục tăng từ 1,5 đến 2 lần so với các dự án liền kề do Nhà nước thực hiện nhưng nhiều hộ chưa đồng tình. Ngoài ra, một số hộ dù đã được tạm ứng tiền bồi thường nhưng nay đòi tăng giá lên 500 triệu đồng/sào, thậm chí có hộ còn thẳng thừng từ chối “không thiếu tiền nên chưa bán đất”. Bởi thế, bao năm nay dự án vẫn giẫm chân tại chỗ.

Thực hiện dự án đầu tư đến nay được gần 10 năm, Công ty cổ phần Thương mại Thịnh Phát (Lục Nam) có phần thuận lợi hơn khi đã được giao một phần diện tích để xây dựng Nhà máy Sản xuất gạch tại khu vực cầu Sen, thị trấn Đồi Ngô (Lục Nam). Thế nhưng vẫn còn khoảng 1 nghìn m2 đất nông nghiệp nằm giữa nhà máy chưa GPMB. 

Không chỉ dự án đầu tư, một số mỏ khai thác khoáng sản được quy hoạch, cấp phép gần đây như mỏ đất sét Đại Giáp, xã Đại Lâm (Lạng Giang); điểm khai thác cát, sỏi của Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Linh Hải (Hiệp Hòa), một số điểm khai thác đất san lấp mặt bằng, quặng đồng, chì, kẽm… cũng có tình trạng tương tự. Nguyên nhân là do người dân không đồng ý chuyển nhượng mà chỉ cho DN thuê đất trong thời gian ngắn.

Cần cơ chế “mở"

Vướng mặt bằng khiến một số dự án chậm tiến độ, ứ đọng vốn... đã gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN. Sau nhiều năm đình trệ, do trượt giá dẫn tới đội vốn công trình. Nhiều đối tác chiến lược có ý định góp vốn kinh doanh với chủ đầu tư thấy khó khăn về mặt bằng nên lần lượt rút lui. 

Từ năm 2016 đến nay, Công ty TNHH Đại Hồng Phúc (Lạng Giang) đã đầu tư hơn 5 tỷ đồng thực hiện quy hoạch, thuê đất trong 10 năm làm mỏ sét tại thôn Đại Giáp, xã Đại Lâm (Lạng Giang). Sau đó, các hộ dân chỉ đồng ý cho đơn vị thuê địa điểm khai thác, đồng thời cam kết trả lại mặt bằng khi hết thời hạn. Trong khi đó, theo quy định DN phải thỏa thuận, chuyển nhượng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất mới được UBND tỉnh giao đất thực hiện dự án nên điểm mỏ không thể hoạt động.

Thỏa thuận giá bồi thường GPMB được thực hiện theo Luật Đất đai nhưng vẫn khó xác định giá. Trước thực tế này, một số DN đề nghị chính quyền địa phương sớm vào cuộc tuyên truyền, vận động, làm "trọng tài" giúp hai bên thỏa thuận giá. Thay vì DN phải thỏa thuận với từng hộ riêng lẻ như hiện nay, cơ quan có thẩm quyền ban hành cơ chế để DN và các hộ dân bàn bạc, thống nhất trước khi thực hiện dự án. Có thể đưa ra điều kiện như: Khi mức giá đưa ra đã được hơn 70% số hộ đồng ý thì sẽ được áp dụng trên toàn bộ các hộ thuộc diện bị ảnh hưởng. 

Đồng tình với quan điểm trên, đại diện lãnh đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư cho biết, Sở sẽ tham mưu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền ở T.Ư thay đổi chính sách phù hợp, bảo đảm quyền lợi của cả người dân, DN. Theo ông Ngô Trí Dũng, Trưởng Phòng Quản lý khoáng sản (Sở Tài nguyên và Môi trường), nhằm tháo gỡ khó khăn cho các điểm mỏ khai thác đất san lấp mặt bằng, Sở đã tham mưu với UBND tỉnh cho phép các DN được thuê đất của các hộ trong thời gian khai thác; đồng thời yêu cầu người dân nhận lại đất sau thời hạn thuê không được chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Văn Thương