Dây chuyền sản xuất tại Công ty TNHH STRONIC Việt Nam (KCN Đình Trám).  Ảnh: Việt Hưng.

Chỉ mấy năm trước, DN Bắc Giang thường xuyên phàn nàn về việc chậm bồi thường giải phóng mặt bằng, tình trạng “xôi đỗ” khi phải tự thỏa thuận giá bồi thường với người dân. Theo số liệu đánh giá Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2013, thời gian DN chờ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 228 ngày, gấp hơn 5 lần so với quy định. Nhiều DN khó tiếp cận đất đai hoặc mở rộng mặt bằng kinh doanh, có DN cho rằng phải thương lượng với cán bộ thuế. 

Không ít DN phải trả thêm các khoản chi phí không chính thức, có hiện tượng nhũng nhiễu khi giải quyết thủ tục. 80% doanh nhân cho rằng cán bộ tại bộ phận một cửa chưa am hiểu chuyên môn, chưa nhiệt tình, thiếu thân thiện. Ở một khía cạnh nào đó, có DN tư nhân cho rằng lãnh đạo tỉnh còn ưu ái DN FDI và DN có nguồn gốc Nhà nước. Nhiều doanh nhân băn khoăn về tình trạng “trên thông, dưới rải chông”, “một cửa nhưng nhiều khóa”, làm thủ tục đầu tư “là quá trình khổ luyện lâu dài”.

Nếu DN là “cá” thì môi trường đầu tư kinh doanh là “nước”. "Nước” sạch sẽ, không ô nhiễm, giàu ô-xy và thức ăn thì “cá” mới khỏe, DN lớn mạnh, bằng không sẽ còi cọc, thậm chí ngừng hoạt động, phá sản. Môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, hấp dẫn là các thủ tục hành chính được công khai, minh bạch, rõ ràng và giải quyết nhanh gọn. Việc tiếp cận đất đai, vốn tín dụng, nguồn nhân lực dễ dàng. Các chính sách hỗ trợ, ưu đãi được triển khai nhanh, kịp thời. Hạ tầng giao thông, điện, nước thông tin liên lạc đồng bộ. Đặc biệt là thái độ của người lãnh đạo, công chức, viên chức (CCVC) luôn niềm nở, nhiệt tình và thân thiện.

Ngay sau khi Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố PCI năm 2013 của Bắc Giang tụt 18 bậc so với năm trước, ngày 4-7-2014, BTV Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 14-CT/TU chấn chỉnh tác phong, lề lối làm việc và nâng cao trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ của đội ngũ CCVC và lực lượng vũ trang trên địa bàn. Cùng đó, UBND tỉnh ban hành kế hoạch nâng hạng PCI năm 2015 và những năm tiếp theo. Trong đó yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương rà soát từng chỉ số thành phần của PCI, soi vào chức năng, nhiệm vụ của mình để xây dựng kế hoạch chi tiết khắc phục yếu kém. 

Đáng quan tâm là tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo Hỗ trợ đầu tư và Phát triển DN do Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban, kịp thời giải quyết vướng mắc cho nhà đầu tư. Lãnh đạo tỉnh chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư giao nhiệm vụ cho Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Phát triển DN phối hợp với VCCI khảo sát, xếp loại các sở, ban, ngành và các huyện, TP về thái độ của CCVC trong giải quyết thủ tục hành chính. Định kỳ, Chủ tịch UBND tỉnh gặp mặt DN lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, giao nhiệm vụ cho các sở, ngành, địa phương giải quyết dứt điểm kiến nghị của DN. Ngay sau khi Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII thành công, Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 73-NQ/TU về cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh giai đoạn 2016-2020, trong đó có các nhóm giải pháp mang tính đột phá và quyết tâm thực hiện. 

Chưa đầy một năm kể từ khi ban hành, Nghị quyết số 73-NQ/TU đã đi vào cuộc sống. Các cấp ủy đảng tập trung lãnh đạo nâng cao nhận thức, trách nhiệm của CCVC trong thực hiện cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. UBND tỉnh yêu cầu rà soát ngay các bất cập chồng chéo, không thống nhất giữa các quy hoạch. Chỉ trong vòng ba tháng, Trung tâm Hành chính công được xây dựng, đi vào hoạt động, đưa bộ phận một cửa ở các sở, ngành cấp tỉnh về một đầu mối, củng cố bộ phận một cửa các huyện, TP. Các cấp, ngành tập trung nguồn lực đầu tư trọng tâm, tạo bước đột phá về xây dựng hạ tầng. UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách về hỗ trợ khuyến khích đầu tư vào các khu du lịch, phát triển cảng, bến thủy nội địa, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chính sách khởi sự DN.

Những bước đi ban đầu mang lại kết quả phấn khởi, mở ra thời kỳ mới về khởi sự DN và thu hút đầu tư. Năm qua, khoảng 900 DN mới được thành lập với số vốn đăng ký 12 nghìn tỷ đồng, gấp 6 lần so với năm trước. Năm qua cũng đột biến về thu hút đầu tư với hơn 130 dự án trong nước, vốn đăng ký khoảng 12,5 nghìn tỷ đồng; 51 dự án FDI với số vốn đăng ký gần 1 tỷ USD, gấp 4 lần so với năm 2015. Nhiều dự án lớn đã và đang triển khai thực hiện như: Hạ tầng kho bãi Trung tâm Logistics 189 triệu USD; Nhà máy sản xuất tai nghe dây kết nối New Wing 100 triệu USD; Nhà máy Trina Solar 100 triệu USD, đầu tư hạ tầng KCN Hòa Phú gần 2 nghìn tỷ đồng; Khu du lịch tâm linh - sinh thái Tây Yên Tử 1.486 tỷ đồng; Nhà máy nhiệt điện An Khánh 1 tỷ USD.

Tuy đó đây ở một số cơ quan của tỉnh, chính quyền địa phương còn có cách giải quyết công việc chưa thực sự làm hài lòng nhưng nhìn chung DN, nhà đầu tư đều cảm nhận làn gió mới, sự đổi thay về môi trường đầu tư và kinh doanh của tỉnh. Cán bộ lãnh đạo tiên phong, gần gũi DN hơn, các cuộc gặp gỡ trao đổi với nhà đầu tư thường xuyên hơn. Những kiến nghị về đất đai, dịch vụ điện nước, an ninh trật tự, tiếp cận vốn tín dụng, bố trí đất xây nhà ở cho công nhân, chồng chéo trong thanh tra, kiểm tra… từng bước giải quyết nhanh chóng, kịp thời. Bộ phận một cửa các cấp tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, ngày càng chính quy, hiện đại, thân thiện hơn với DN và nhà đầu tư. Thủ tục hành chính giải quyết nhanh, thái độ CCVC dần thay đổi từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”.

DN cũng như “cá”, như ngàn vạn cây rừng đang mong chờ mùa xuân ấm áp. Làn nước trong lành để “cá” bơi xa, cho mầm xanh nảy lộc vươn lên. Chúng ta hãy cùng mang “mùa xuân” cho DN phát triển bền vững.

PGS-TS, Viện trưởng Viện Kinh tế T.Ư Trần Đình Thiên: Chủ động nắm bắt cơ hội Hiện nay, các DN trong nước còn khó khăn do yếu kém về cơ chế chính sách, việc đổi mới diễn ra chậm, thực lực cạnh tranh thấp, chưa có sự liên kết vùng, miền, địa phương, các loại phí còn cao, trói buộc DN. Nắm điểm yếu này, Chính phủ, các bộ, ngành đang tích cực đổi mới cơ cấu, tạo cơ chế giúp người trẻ khởi nghiệp, phát triển DN. Chúng ta đang hội nhập sâu rộng với hàng loạt hiệp định thương mại song phương và đa phương đã được ký kết. Nhiệm vụ của DN là biết nắm bắt cơ hội để tự xoay chuyển tình thế, tăng cường liên kết tạo những DN lớn, đủ sức cạnh tranh. Với lợi thế của Bắc Giang, các DN của tỉnh nên chú trọng đầu tư, phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với những sản phẩm đặc trưng; định hình văn hóa du lịch để phát triển “ngành công nghiệp không khói” trên địa bàn.  Chủ tịch Hiệp hội DN Hàn Quốc tại Việt Nam Ryu Hang Ha: Quan tâm nhà đầu tư tiềm năng  Bắc Giang là điểm đến hấp dẫn đối với DN Hàn Quốc bởi những nỗ lực, việc làm thiết thực của chính quyền đối với DN. Bắc Giang tổ chức gặp, đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh với doanh nhân, nhà đầu tư là việc làm tạo sự gắn kết rất ý nghĩa. Nhiều DN tiềm năng của đất nước chúng tôi mong muốn được tìm hiểu thông tin về Bắc Giang nhiều hơn để có cơ hội đầu tư. Ứng xử với DN đang kinh doanh tại Bắc Giang như thế nào sẽ tác động rất lớn tới nhà đầu tư tiềm năng. Nếu tích cực quảng bá qua các trang thông tin của tỉnh bằng tiếng Anh, tiếng Hàn Quốc sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Tôi tin rằng Bắc Giang tiếp tục đạt nhiều thành công trong thu hút đầu tư và phát triển hơn.  Nhã Quyên - Hoàng Dương

Nguyễn Cường 

(Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Bắc Giang)