Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Ánh Dương chỉ đạo tại hội nghị.

Toàn tỉnh hiện có hơn 700 di tích lịch sử, văn hóa được Nhà nước xếp hạng. 10 năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh xảy ra 30 vụ trộm cắp, lấy đi 130 di vật, cổ vật. Điển hình như chùa Bổ Đà (Việt Yên) 4 lần bị mất cắp; chùa Phương Lạn, xã Phương Sơn (Lục Nam) ba lần bị kẻ gian đột nhập lấy tài sản. Hầu hết các vụ án đều không tìm ra đối tượng lấy cắp, khó thu hồi tài sản. 

Nguyên nhân do di vật, đồ cổ thường đặt trong các đình, chùa thuộc nơi vắng vẻ, xa khu dân cư, không có lực lượng trông coi, bảo vệ hoặc có thì xa nơi thờ tự. Hệ thống tường bao, cửa, khóa không bảo đảm khiến kẻ gian dễ dàng đột nhập. Hầu hết các di tích chưa có sổ đăng ký, theo dõi, việc kiểm kê di vật, cổ vật không thường xuyên dẫn tới khi phát hiện mất cắp lực lượng chức năng khó xác định thời gian xảy ra sự việc, cản trở công tác điều tra. Nhận thức, ý thức quản lý, bảo vệ của chính quyền cơ sở còn hạn chế, không chủ động phòng ngừa. 

Một số đồ vật bị mất cắp tại các đình, chùa được Công an huyện Lục Ngạn thu hồi đầu năm 2016.

Để ngăn ngừa tình trạng trên, các ý kiến tại hội nghị cho rằng cần nâng cao vai trò, trách nhiệm của ban quản lý di tích ở cơ sở; bổ sung, sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật đối với hành vi xâm hại khu di tích lịch sử, văn hoá cho phù hợp với thực tiễn, có sức răn đe; tổ chức tập huấn về giám định cổ vật cho cán bộ phụ trách bảo tồn, bảo tàng; xét xử lưu động các vụ án xâm hại, trộm cắp tài sản di tích. Ngoài ra, cần lập sổ theo dõi, gắn chíp, hệ thống cảnh báo chuyển động vào các di vật, cổ vật. Các cá nhân, tập thể có di vật, cổ vật nên đăng ký sở hữu với cơ quan quản lý nhà nước. Có cơ chế khen thưởng, động viên cá nhân, tập thể có thành tích trong bảo vệ, phát giác, tố giác hành vi sai phạm.

Kết luận, đồng chí Lê Ánh Dương yêu cầu chính quyền các địa phương, đơn vị chấn chỉnh hoạt động của ban quản lý di tích các cấp về tầm quan trọng của công tác bảo vệ, giữ gìn các di vật, cổ vật; giao cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng văn bản phân công vai trò, trách nhiệm của thành viên ban quản lý di tích. Các địa phương bố trí lực lượng tuần tra, trông coi; nâng cấp, gia cố lại hệ thống cửa, tường bao. Từ nay đến năm 2018 phải hoàn thành việc kiểm kê đối với toàn bộ di vật, cổ vật tại các di tích trên địa bàn. Lực lượng công an áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, nâng tỷ lệ điều tra, phá án về trộm cắp tài sản ở các di tích...

Ngọc Anh