Công nhân KCN Quang Châu chọn mua quần áo tại "siêu thị mặt đất" ở thôn Núi Hiểu, xã Quang Châu (Việt Yên).

Rẻ như “siêu thị mặt đất”

Những tiểu thương buôn bán tại các chợ tạm, chợ cóc ở các KCN trên địa bàn tỉnh đều tự phát. Vì vậy, Chi cục chưa có một cuộc kiểm tra, thanh tra nào về chất lượng các mặt hàng thời trang, đồ gia dụng ở đây".  Ông Chu Thanh Hiến, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường.

5 giờ chiều, hàng nghìn công nhân ở các doanh nghiệp trong Khu công nghiệp (KCN) Quang Châu (Việt Yên) túa ra con đường về thôn Núi Hiểu. Thời tiết oi bức, không khí đặc quánh mùi xăng xe, khói bụi. Tiếng rao phát ra từ những chiếc loa di động ở các sạp hàng gia dụng lặp đi lặp lại: “10 nghìn đồng một chiếc, xịn nhất cũng chỉ 39 nghìn đồng, vào xem đi anh, chị ơi!”. Vừa dừng xe ven đường, nhanh tay chọn một chiếc chậu rửa mặt, chị Lôi Thị Quỳnh Trang, quê ở tỉnh Nghệ An, công nhân Công ty TNHH Siflex Việt Nam cho hay: “Chúng em làm từ sáng đến tối, nhiều hôm tăng ca nên tranh thủ rảnh lúc nào là đi chợ lúc ấy. Giá cả các mặt hàng bày bán tại khu vực này chỉ từ 15 đến 80 nghìn đồng, hình thức lại bắt mắt”. Dạo quanh một vòng tại khu chợ tạm ở thôn Núi Hiểu, quần áo đắt nhất chưa đến 100 nghìn đồng; giày 70 đến 80 nghìn đồng/đôi; mũ bảo hiểm một chiếc chỉ 25 nghìn đồng... Một suất cơm 15 đến 20 nghìn đồng. Chưa biết chất lượng thế nào nhưng những mặt hàng này vẫn hút khách, người mua phần lớn là công nhân, lao động thu nhập thấp.

Chợ tạm dọc KCN Đình Trám cũng sôi động không kém. Từ 5 giờ chiều đến 10 giờ đêm, hàng chục sạp hàng quần áo, đồ gia dụng; xe đẩy bán thức ăn chín, sống đều khá hút khách. Rau, củ, quả, thịt, cá rồi giày dép, mũ nón, túi xách… tất cả đều được “phơi” ngay trên nền đất, quần áo "xịn" hơn có thêm giá treo. Hình ảnh này xuất hiện tại hầu khắp các khu chợ tạm, chợ cóc tự phát quanh KCN Đình Trám. Vì thế công nhân thường gọi vui những chợ này là “siêu thị mặt đất”. 

Băn khoăn về chất lượng

Trên địa bàn tỉnh hiện có 5 KCN với hơn 70 nghìn công nhân, người lao động. Từ khi KCN thành lập đến nay, đa số doanh nghiệp mới chỉ tính đến đầu tư xây dựng nhà máy, xí nghiệp sản xuất còn nhà ở, chợ phục vụ đời sống của công nhân hầu hết bị lãng quên. Vì thế, chợ cóc, chợ tạm quanh KCN đua nhau mọc lên bán các loại hàng hóa trôi nổi, không rõ nguồn gốc, xuất xứ.  Theo chị Vũ Thị Vượng, chủ một sạp bán quần áo tại KCN Quang Châu, hầu hết hàng của chị đều là “hàng Việt Nam chất lượng cao, nhập từ chợ Ninh Hiệp (Bắc Ninh) nhưng giá rẻ”. Tuy vậy, để kiểm định chất lượng các mặt hàng ở đây, “thượng đế” chỉ có thể tự đánh giá bằng cảm quan. Hầu hết công nhân ở KCN đều quê xa đến lập nghiệp phải đối mặt với nhiều mối lo toan, trong đó là sự mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Anh Nguyễn Văn Nam, công nhân KCN Đình Trám bày tỏ: “Đi làm về muộn, em mua tạm suất cơm 20 nghìn đồng ở ngay ven đường nhưng có hôm đêm về lại đau bụng. Biết thực phẩm mất vệ sinh nhưng ngại nấu nướng, em đành “cơm đường, cháo chợ”.

Xe đẩy bán cơm "văn phòng" không che đậy, mất an toàn vệ sinh thực phẩm tại chợ tạm KCN Đình Trám.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, Trưởng Phòng Quản lý thương mại, Sở Công thương, tại các KCN trên địa bàn tỉnh đều có quy hoạch chợ, siêu thị hay trung tâm thương mại song hầu hết chưa thu hút được nhà đầu tư. Hiện chỉ có điểm chợ Hồng Thái đang được xây dựng, dự kiến cuối năm nay đi vào hoạt động. Công trình này mới giải quyết phần nào nhu cầu mua bán hàng hóa của số ít công nhân. Vì vậy, thời gian tới, Sở đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo các huyện, TP dành quỹ đất phù hợp xây dựng ki-ốt bán hàng phục vụ công nhân, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư cửa hàng tự chọn gần các khu, CCN; ưu tiên bố trí vốn chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và vốn ngân sách tỉnh cùng huy động sự đóng góp của nhân dân để nâng cấp hệ thống chợ ở những khu vực đông người lao động. 

Đề nghị chính quyền các cấp và cơ quan liên quan đẩy nhanh tiến độ thực hiện Đề án "Giải quyết một số vấn đề xã hội xung quanh các KCN giai đoạn 2013-2018" đã được UBND tỉnh phê duyệt, trong đó có nội dung xây dựng các chợ, nơi mua sắm cho công nhân theo quy hoạch. Thêm vào đó, cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường; kiểm tra, xử phạt tình trạng vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Tuyết Mai