Bắc Ninh
Tạo nền tảng vững chắc cho tiến trình phi hạt nhân hóa
Khác với cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ nhất diễn ra ở Singapore tháng 6-2018, lần này, trong hai ngày họp 27, 28-2 tới đây tại Hà Nội, dư luận chờ đợi Tổng thống Mỹ và nhà lãnh đạo Triều Tiên sẽ thảo luận chi tiết tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Hai bên sẽ nhượng bộ những gì và nhượng bộ đến đâu để làm "vừa lòng" đối phương.
 |
|
Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. |
Chuyến công tác vừa qua của Đặc phái viên Mỹ về Triều Tiên Stephen Biegun đến Seoul và Bình Nhưỡng, chuyến thăm của Phó Thủ tướng, kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh tới Triều Tiên (từ 12 đến 14-2), cũng như một loạt cuộc họp trù bị ngay trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều lần thứ hai tại Hà Nội đang làm dấy lên hy vọng đem lại hòa bình cho bán đảo Triều Tiên và cả khu vực Đông Bắc Á. Đến nay, Triều Tiên vẫn yêu cầu Mỹ bãi bỏ lệnh cấm vận.
Trong khi đó, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đòi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un phải đi một bước trước, tức là từ bỏ tham vọng hạt nhân một cách "hoàn toàn, có kiểm chứng và không thể đảo ngược". Câu hỏi đặt ra là để đạt đích cuối cùng, mỗi bên cần sẵn sàng đánh đổi những gì.
Trước hết, về phía Triều Tiên, chính quyền Bình Nhưỡng đã nhiều lần đánh tiếng sẽ "hy sinh" cơ sở hạt nhân Yongbyon, cách thủ đô của TriềuTiên khoảng 100 km về phía Bắc. Đây là nơi sản xuất urani và plutoni - hai vật liệu chính để chế tạo bom nguyên tử.
Tháng 9-2018, sau Hội nghị thượng đỉnh liên Triều lần thứ ba, chính Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in khi đó đã nói rằng Bình Nhưỡng sẵn sàng đóng cửa tổ hợp hạt nhân Yongbyon nếu Mỹ đưa ra các biện pháp tương ứng. Seoul đã nhiều lần tán đồng giải pháp này. Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha, trong một lần trả lời phỏng vấn báo Washington Post (Mỹ) đầu tháng 10-2018, từng giải thích: “Nếu Bình Nhưỡng thực hiện điều này để đổi lấy các biện pháp tương ứng từ phía Washington, như là tuyên bố kết thúc chiến tranh chẳng hạn, thì đó sẽ là một bước tiến rất lớn” trong tiến trình giải trừ vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên.
Mặc dù vậy, một số người vẫn tỏ ra thận trọng trước thiện chí của Bình Nhưỡng vì chương trình hạt nhân Triều Tiên không tập trung hết ở Yongbyon. Đây cũng không phải là nơi duy nhất sản xuất urani và plutoni phục vụ mục đích quân sự. Đây cũng chính là lý do khiến Mỹ muốn phía Triều Tiên phải sớm “công khai toàn bộ” kho vũ khí hủy diệt hàng loạt và chương trình tên lửa của mình.
 |
|
Thủ đô Hà Nội - nơi sẽ diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ hai. |
Nhiều nhà quan sát cho rằng để ông Kim Jong-un chấp nhận "xóa sổ" cơ sở hạt nhân Yongbyon, ông Trump cũng phải có những bước “nhượng bộ thỏa đáng”. Đấy có thể là hiệp ước kết thúc Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953, quyết định mở văn phòng đại diện tại Bình Nhưỡng, dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế...
Cuối tháng 1 vừa qua, Đặc phái viên Mỹ về Triều Tiên Stephen Biegun từng tuyên bố rằng “Tổng thống Trump sẵn sàng khép lại Chiến tranh Triều Tiên”.
Tuy nhiên trên thực tế, con đường dẫn tới một hiệp ước hòa bình thực sự vẫn còn nhiều "chông gai" bởi với hiệp ước hòa bình đó, Washington sẽ phải xem xét lại toàn bộ chiến lược của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, mà trước tiên là sự hiện diện của hơn 28 nghìn lính Mỹ đang đồn trú tại Hàn Quốc.
Nếu vậy phá hủy cơ sở hạt nhân Yongbyon là một bước nhượng bộ “chưa tương xứng”. Ngoài kho vũ khí hạt nhân, Mỹ còn tập trung vào các loại tên lửa tầm xa của Triều Tiên vốn được cho là có thể "mang theo" đầu đạn hạt nhân tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Mỹ.
Thế nhưng, liệu hai bên có đặt lên bàn cân các loại tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Bình Nhưỡng hay không? Nhật Bản và Hàn Quốc, hai đồng minh của Mỹ ở châu Á nằm trong tầm bắn của hai loại tên lửa này, đang hồi hộp trước những tính toán của ông Donald Trump và ông Kim Jong-un.
Đây là một loạt khó khăn mà các chuyên gia cho rằng cả Mỹ lẫn Triều Tiên khó có thể đưa ra những giải đáp thỏa đáng để làm vừa lòng đối phương. Do vậy, khả năng một hiệp ước hòa bình được ký kết tại Việt Nam lần này là “rất thấp”. Giới chuyên gia cho rằng hai bên phải mất ít nhất ba năm mới có thể tiến tới một hiệp ước hòa bình. Tuy nhiên, dư luận muốn chứng kiến một điều gì đó đặc biệt xảy ra, muốn lịch sử phải nhìn lại cuộc gặp này với sự tự hào.
|
Trong hai ngày họp 27, 28-2 tới đây tại Hà Nội, dư luận chờ đợi Tổng thống Mỹ và nhà lãnh đạo Triều Tiên sẽ thảo luận chi tiết tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Hai bên sẽ nhượng bộ những gì và nhượng bộ đến đâu để làm "vừa lòng" đối phương. |
Đặc phái viên Mỹ về Triều Tiên Stephen Biegun cho biết cả ông và Tổng thống Donald Trump đều nhận ra rằng đã đến lúc để chấm dứt 70 chiến tranh và thù địch trên bán đảo Triều Tiên, song không nói rõ về khả năng đưa ra một tuyên bố chấm dứt chiến tranh cụ thể.
Nếu ông Donald Trump và ông Kim Jong-un nhất trí kết thúc Chiến tranh Triều Tiên, đó sẽ là một sự kiện mang tính lịch sử thực thụ. Có thể hiệp ước hòa bình lúc này là điều bất khả thi đối với Mỹ, bởi nó cần sự phê chuẩn của Thượng viện, song một bản tuyên bố hòa bình cũng đủ để người ta hiểu rằng sẽ không còn tình trạng chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên.
Bản tuyên bố này sẽ thể hiện một mong muốn rõ ràng là thay đổi mối quan hệ và tạo ra một nền tảng vững chắc để thực hiện những công việc khó khăn hơn hướng tới phi hạt nhân hóa.
Ngoài ra, kết quả cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ- Triều tại Hà Nội cũng sẽ tác động đến tiến độ cải thiện quan hệ giữa hai miền Triều Tiên. Nếu cuộc gặp thứ hai giữa ông Trump và ông Kim thành công, nó có thể mở đường cho chuyến đi của nhà lãnh đạo Kim Jong-un đến Seoul. Ông Kim Jong-un đã hứa đến thăm Seoul vào một ngày không xa để đáp lại chuyến đi của Tổng thống Moon Jae-in tới Bình Nhưỡng hồi tháng 9 năm ngoái.
Có nhiều người suy đoán ông Kim Jong-un đến thăm thủ đô của Hàn Quốc trước cuối năm 2018 nhưng chuyến đi đã không diễn ra. Thay vào đó, ông Kim đã gửi thư tay cho Tổng thống Moon Jae-in hồi tháng 12-2018, trong đó ông bày tỏ sự thất vọng vì đã không thực hiện chuyến đi tới Seoul như đã hứa vào cuối năm ngoái, song nhấn mạnh sự sẵn sàng quyết tâm thực hiện lời hứa trong khi theo dõi chặt chẽ các sự việc liên quan.
Về phần mình, Tổng thống Moon Jae-in cho rằng chuyến thăm của ông Kim Jong-un đến Seoul sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với quan hệ liên Triều và đây sẽ là lần đầu tiên một nhà lãnh đạo Triều Tiên tới thăm Hàn Quốc. Tuy nhiên, một số người vẫn thận trọng, chống lại việc vẽ một bức tranh màu hồng. Họ cho rằng các lệnh trừng phạt khó có thể được dỡ bỏ sớm vì Washington vẫn kiên quyết chống lại điều này và chưa có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy Bình Nhưỡng sẵn sàng thực hiện các bước phihạt nhân hóa chủ động hơn.
Thanh Bình
Ý kiến bạn đọc (0)