Tết Hàn thực, dịp sum họp và tưởng nhớ tổ tiên

Thứ 6: 11:16 ngày 17/04/2026

Tết Hàn thực 3/3 Âm lịch được nhiều gia đình Việt coi như một dịp tưởng nhớ tổ tiên, quây quần làm bánh trôi, bánh chay và nhắc nhớ về cội nguồn truyền thống.

Tết Hàn thực, còn được nhiều người gọi là Tết bánh trôi bánh chay, là một trong những ngày lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Việt Nam. Diễn ra vào ngày 3/3 Âm lịch hằng năm, dịp lễ này không chỉ gắn với phong tục tưởng nhớ tổ tiên mà còn là thời điểm để các gia đình sum họp, cùng nhau chuẩn bị và thưởng thức những món ăn truyền thống quen thuộc.

Thời điểm tốt nhất để thực hiện nghi lễ cúng Tết Hàn thực là vào đúng ngày mùng 3/3 Âm lịch.

Theo lịch vạn niên, Tết Hàn thực năm 2026 (tức ngày 3/3 Âm lịch) sẽ rơi vào Chủ nhật ngày 19/4 Dương lịch. Đây là thời điểm trùng với ngày cuối tuần, tạo điều kiện thuận lợi để nhiều gia đình có thêm thời gian chuẩn bị mâm lễ cúng được chu đáo và tươm tất hơn.

Trong ngày này, người dân thường chuẩn bị mâm cúng với ý nghĩa tưởng nhớ tổ tiên, bày tỏ lòng thành kính đối với những người đã khuất, đồng thời cầu mong sự bình an, may mắn và hạnh phúc cho gia đình. Mâm lễ không cần quá cầu kỳ nhưng phải thể hiện được sự trang nghiêm và lòng thành của con cháu.

Theo truyền thống, bánh trôi và bánh chay là hai món ăn không thể thiếu trong dịp Tết Hàn thực. Đây là hai loại bánh được làm từ bột gạo nếp, có hình thức đơn giản nhưng mang nhiều ý nghĩa tượng trưng. Bánh trôi thường có hình tròn, bên trong là nhân đường, khi luộc chín nổi lên mặt nước, gợi liên tưởng đến sự viên mãn, tròn đầy. Trong khi đó, bánh chay có lớp vỏ trắng mềm, thường ăn cùng nước đường, thể hiện sự thanh khiết, nhẹ nhàng.

Bên cạnh bánh trôi, bánh chay, mâm lễ cúng Tết Hàn thực còn có thể gồm hương, hoa tươi, mâm ngũ quả và một số món ăn đơn giản khác tùy theo điều kiện của từng gia đình. Dù mâm cúng lớn hay nhỏ, điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính đối với ông bà, tổ tiên.

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, Tết Hàn thực còn là dịp để thế hệ đi trước nhắc nhở con cháu về truyền thống gia đình, về cội nguồn và những giá trị văn hóa lâu đời. Thông qua những câu chuyện, phong tục hay việc cùng nhau làm bánh trôi, bánh chay, người lớn có thể truyền lại cho thế hệ trẻ sự hiểu biết và trân trọng đối với các tập quán tốt đẹp của dân tộc. Điều này góp phần gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.