Kiểm sát viên Trần Văn Mạnh, Viện KSND huyện Lạng Giang đọc bản luận tội tại phiên tòa.

Theo quy định từ năm 2017, mỗi KSV gồm cả lãnh đạo đơn vị làm công tác hình sự mỗi năm phải tham gia từ 1-2 phiên tòa rút kinh nghiệm (những năm trước chỉ một phiên). Các đơn vị có thể lựa chọn nhiều hình thức như: Tổ chức ở cấp phòng chuyên môn của Viện KSND tỉnh, các huyện, TP; lãnh đạo đơn vị kiểm tra đột xuất các phiên tòa; Phòng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử án phúc thẩm hình sự (Phòng 7) cùng bộ phận thanh tra của Viện KSND tỉnh kiểm tra đột xuất các phiên tòa; rút kinh nghiệm trực tuyến. Phiên tòa lựa chọn để rút kinh nghiệm là những phiên xét xử vụ án có sự tranh luận về chứng cứ, tội danh và tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, về áp dụng pháp luật. Đặc biệt, có luật sư tham gia bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho bị cáo hoặc bị hại.

Mới đây, TAND huyện Lạng Giang mở phiên tòa xét xử các bị cáo: Bùi Văn Anh, Nguyễn Hoàng Sơn và Hoàng Mạnh Đức đều ở thôn Nguyên, xã Mỹ Thái về tội “Cướp giật tài sản”. Phiên tòa được tổ chức trực tuyến nên các điểm cầu ở Viện KSND tỉnh, 10 huyện, TP, Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội thuận tiện trong theo dõi, đóng góp ý kiến. KSV Trần Văn Mạnh, Viện KSND huyện Lạng Giang thực hiện quyền công tố và kiểm sát xét xử. Trong quá trình điều tra vụ án, ông Mạnh đã theo sát, nắm chắc từng thông tin. Khi phiên tòa diễn ra, ông chuẩn bị kỹ tài liệu, các tình huống tranh luận phát sinh. 

Theo dõi diễn biến phiên tòa, lãnh đạo Viện KSND tỉnh đánh giá KSV Trần Văn Mạnh có trang phục, tư thế, tác phong chuẩn mực, tự tin; chuẩn bị tốt bản luận tội, nêu rõ nguyên nhân, điều kiện phạm tội của ba bị cáo. Đặc biệt, đã nhấn mạnh vai trò chủ mưu của bị cáo Bùi Văn Anh, đồng thời phân tích rõ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Ông Mạnh chia sẻ: “Qua mỗi phiên tòa hình sự rút kinh nghiệm, tôi thấy được nhiều bài học, nhất là trong xây dựng bản luận, kỹ năng đối đáp, tranh luận với luật sư. Vì có sự chuẩn bị chu đáo trước mỗi phiên tòa nên nhiều năm nay bản thân và đồng nghiệp không để xảy ra án oan sai, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật”.

Tại phiên tòa hình sự trực tuyến do Viện KSND huyện Lục Nam phối hợp với TAND cùng cấp tổ chức vào tháng 3-2017, nhiều ý kiến đóng góp tại các điểm cầu cũng được nêu ra. Theo đó, đại diện các phòng chuyên môn của Viện KSND tỉnh và Viện KSND cấp huyện nhận xét, KSV làm nhiệm vụ tại phiên tòa có trang phục đúng quy định của ngành; làm chủ trong việc kiểm sát các hoạt động tố tụng của Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng; chủ động xét hỏi để làm rõ hành vi phạm tội của bị cáo. Tuy nhiên các ý kiến cũng cho rằng KSV nêu một số nội dung còn chưa sát với quy định; chuẩn bị bản luận tội còn dài, nội dung quy kết hành vi phạm tội của bị cáo chưa có tính quy nạp cao. KSV không dự kiến tình huống bị cáo và luật sư bào chữa cho rằng hình phạt do Viện KSND huyện đề nghị Hội đồng xét xử đối với bị cáo là cao. 

Qua những đóng góp, trao đổi của đồng nghiệp, các KSV nâng cao kiến thức pháp luật, trình độ thẩm vấn, kỹ năng tranh luận, xử lý tình huống phát sinh. Đồng thời, KSV nhận thức rõ hơn vai trò, vị trí của mình tại phiên tòa. Theo tổng hợp của Viện KSND tỉnh, từ khi tổ chức phiên tòa hình sự rút kinh nghiệm, KSV các cấp đều chú trọng nâng cao chất lượng kiểm sát điều tra vụ án, chất lượng bản cáo trạng; 100% vụ án đều chuẩn bị bản luận tội. Tại phiên tòa, KSV chủ động xét hỏi, làm rõ vụ án; 100% các vụ án có luật sư tham gia phiên tòa, KSV đều chuẩn bị dự kiến tình huống tranh luận. Vì vậy, chất lượng xét xử, tranh tụng nâng lên rõ rệt. 

Cũng từ phiên tòa rút kinh nghiệm, lãnh đạo các đơn vị thấy được những mặt mạnh và điểm yếu của KSV để theo dõi, đánh giá cán bộ chính xác. Từ đó, phân công cán bộ, KSV phù hợp với từng phiên tòa và có hướng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ.

Mạc Yến