Mô hình trồng dứa Queen mang lại hiệu quả kinh tế cao của anh Vi Văn Thanh, xã Bảo Sơn.

Nhân rộng mô hình hiệu quả 

Là xã nghèo của huyện Lục Nam nhưng vài năm trở lại đây, Bảo Sơn đang chuyển mình, có bước khởi sắc đáng kể. Qua rà soát theo chuẩn đa chiều, năm nay, xã còn 744 hộ nghèo, chiếm 20%, giảm 4,7% so với năm 2015. Theo ông Đào Đình Phượng, Phó Chủ tịch UBND, Trưởng Ban chỉ đạo (BCĐ) giảm nghèo xã, có được kết quả này, ngoài phát huy các nguồn lực từ chính sách hỗ trợ của Nhà nước, mô hình trồng dứa - cây trồng được đánh giá là phù hợp với thổ nhưỡng, địa hình đồi núi nơi đây đã được nhân rộng, giúp bà con thoát nghèo. 

Thôn Đồng Cống có 60 ha dứa. Anh Vi Văn Thanh (SN 1986) thôn Đồng Cống chia sẻ: “Năm 2012, được hướng dẫn kỹ thuật và tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi dành cho hộ nghèo, tôi đầu tư trồng dứa thay cho vải thiều, sắn kém hiệu quả. Đến nay, gia đình có nửa ha dứa Queen, mỗi vụ thu hoạch khoảng 12 tấn, lãi gần 50 triệu đồng”. Thấy được tiềm năng kinh tế từ dứa, xã tiếp tục vận động người dân, đặc biệt là hộ nghèo chuyển đổi cây trồng, vay vốn ưu đãi; thường xuyên tập huấn kỹ thuật để nâng cao hiệu quả sản xuất. Đồng thời, tập trung kinh phí của Chương trình 135 cho 4 thôn đặc biệt khó khăn là Hồ Sơn 1, Quất Sơn, Đồng Cống, Đoái để cải tạo đường giao thông, tạo thuận lợi cho tiêu thụ nông sản.

Cũng với xuất phát điểm thấp, xã Kim Sơn (Lục Ngạn) thuộc 13 xã đặc biệt khó khăn của huyện được hưởng chính sách hỗ trợ đặc thù. Do có hơn 60% người dân tộc thiểu số, tập quán canh tác lạc hậu, thiếu vốn phát triển sản xuất nên năm 2012, xã có gần 79% hộ nghèo. Để khắc phục tình trạng này, lãnh đạo xã phân công cán bộ cơ sở, đoàn thể thôn trực tiếp giúp đỡ từng hộ; tổ chức các đoàn đi học tập kinh nghiệm, nhân rộng mô hình trồng trọt, chăn nuôi phù hợp. Nhờ vậy, tỷ lệ hộ nghèo trong xã giảm nhanh, năm 2015 còn 43,09% (theo chuẩn đa chiều). Sử dụng hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ, nhiều hộ nghèo đã mạnh dạn phát triển mô hình kinh tế, vươn lên làm giàu. Điển hình như chị Vi Thị My (SN 1975), thôn Đồng Láy trồng 2 nghìn cây cam đường Canh, thu lãi hơn 100 triệu đồng/năm. 

Phát huy mọi nguồn lực giảm nghèo

Giảm nghèo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh nên cả hệ thống chính trị đã vào cuộc. Ông Trương Đức Huấn, Phó Giám đốc Sở Lao động -Thương binh và Xã hội (cơ quan thường trực BCĐ Giảm nghèo tỉnh) cho biết, BCĐ giảm nghèo các cấp rà soát, nắm tình hình từng hộ, kịp thời đề xuất hướng hỗ trợ phù hợp. Tỉnh ưu tiên phần lớn kinh phí của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo phân bổ cho vùng khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số nhằm giảm dần khoảng cách giữa các địa phương, tạo cơ hội thoát nghèo cho bà con. 

Các thành viên BCĐ tỉnh có nhiều cách làm sáng tạo, huy động và phát huy nội lực từ cộng đồng, đặc biệt là các đoàn thể xã hội. Ví như Ủy ban MTTQ tỉnh có hình thức khen thưởng với các hộ tự nguyện xin thoát nghèo. Hội Nông dân tỉnh hỗ trợ vốn, tổ chức nhiều lớp dạy nghề ngắn hạn, cung ứng phân bón trả chậm, giới thiệu việc làm. Hội Liên hiệp Phụ nữ, Tỉnh đoàn, Hội Cựu chiến binh... thực hiện hiệu quả nhiều mô hình tiết kiệm, tổ liên kết sản xuất, cho hội viên nghèo vay vốn không lãi phát triển kinh tế. 

Tuy vậy, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều toàn tỉnh (số liệu điều tra năm 2015) áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 vẫn còn 13,9%. Việc giải “bài toán” giảm nghèo bền vững còn không ít trở ngại, trong đó phải kể đến nhận thức của người nghèo chưa thực sự chuyển biến. Khắc phục tình trạng này cần triển khai các chính sách theo hướng giảm bớt hỗ trợ "cho không" để không còn hộ nghèo có tư tưởng trông chờ, ỷ lại. 

Cấp ủy, chính quyền các địa phương cần nghiên cứu chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với điều kiện từng vùng, miền; tăng nguồn vốn hỗ trợ, tín dụng ưu đãi để 100% hộ nghèo tiếp cận và có điều kiện sản xuất tốt nhất. Theo BCĐ giảm nghèo tỉnh, từ đầu năm đến nay, chương trình cho vay hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo của Ngân hàng Chính sách xã hội đạt từ 35 đến 44 triệu đồng/hộ. Ông Ngô Gia Quát, Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh nói: "Nguồn sinh kế này trao cơ hội giúp người nghèo vươn lên song cần rà soát, ưu tiên đối tượng có điều kiện về sức khỏe, quyết tâm và ý thức tự lực thoát nghèo, trách nhiệm với đồng vốn được vay".

Tường Vi