Ông Hoàng Xuân Quang.

Nằm ven đường Nguyễn Công Hãng, ngôi nhà của gia đình ông Quang rợp bóng cây xanh. Đón chúng tôi, cựu chiến binh đặc công nở nụ cười hiền từ. Ông kể: “Năm 17 tuổi, tôi tình nguyện nhập ngũ. Qua nhiều đơn vị, vị trí công tác, năm 1967, tôi gắn bó với Binh chủng Đặc công đến hết tuổi quân. Ban đầu, tôi làm Trưởng Ban tác chiến, trực tiếp tham gia nhiều trận đánh, trong đó ấn tượng nhất là Chiến dịch đường 9 - Nam Lào năm 1971”. 

Ở trận đánh này, ông chỉ huy một tiểu đoàn cùng phối hợp với các đơn vị khác đánh phá sân bay Tà Cơn. Sau khi trinh sát, vị Trưởng Ban tác chiến lo lắng bởi sân bay này có hàng rào dây thép gai dày đặc, cài nhiều mìn sáng, mìn sát thương nguy hiểm. Địch thường xuyên tuần tra, tăng cường bảo mật khiến ta tiếp cận khó khăn. 

Ông Quang nhận định, quân ta không thể tấn công trực diện, vì vậy ông chỉ huy anh em di chuyển theo đường vòng, tuy xa hơn 3 km nhưng an toàn, bí mật. Mất mấy ngày, lực lượng của ta tiếp cận sân bay và chiến đấu ngay trong trận địa của kẻ thù. Gần 20 chiến sĩ được phân công thành ba mũi tấn công. Hai mũi phá hủy các máy bay quân sự, mũi còn lại do ông Quang phụ trách bảo vệ cửa mở, giúp bộ đội thoát hiểm. “Tiếng súng đạn ầm ầm, khói lửa mịt mù, bọn địch hỗn loạn. Chúng tôi dùng đến viên đạn cuối cùng, sẵn sàng hy sinh bằng thủ pháo nếu rơi vào tay của địch”- ông Quang nhớ lại thời điểm đó. Với cách đánh sáng tạo, gan dạ, đội quân đặc công do ông chỉ huy đã diệt gọn các lô cốt địch, phá hủy 42 máy bay, góp phần làm nên thắng lợi cho Chiến dịch đường 9 - Nam Lào. Động viên anh em, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến trận địa chúc mừng, bắt tay từng đồng chí và khen “Đặc công đánh rất giỏi!”. 

Những năm sau đó, ông tiếp tục tham gia nhiều chiến dịch khác và giúp cách mạng Cuba, Campuchia. Năm 1995, ông Quang nghỉ hưu với quân hàm Đại tá. Về đời thường, ông cất giữ cẩn thận những tấm Huân chương kháng chiến hạng Nhất, Nhì, Ba; huân chương chống Pháp, chống Mỹ như món quà vô giá. Về địa phương, có thời gian dài ông làm Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh Tổ dân phố 2B, phường Trần Nguyên Hãn kiêm Chủ tịch Hội sinh vật cảnh phường. Trong Hội có một số hội viên hoàn cảnh khó khăn, ông nhiệt tình giúp đỡ, vận động nhiều người cùng hỗ trợ; hướng dẫn các hộ trồng cây nhỏ, phù hợp với diện tích vườn, ban công của gia đình . 

Cựu chiến binh Hoàng Xuân Quang đã gần 90 tuổi đời, 70 năm tuổi Đảng và gần 50 năm tuổi quân. Ông tự hào vì đã cống hiến sức trẻ cho cách mạng, giữ vững phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ.  

Mạc Yến