Tổ tự quản bảo vệ môi trường của phụ nữ thôn Nga Trại, xã Hương Lâm (Hiệp Hòa) hoạt động có hiệu quả.   Ảnh: Phương Nhung

Để có cơ sở thực hiện, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã ký chương trình phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường về "Bảo vệ môi trường phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, góp phần xây dựng NTM, đô thị văn minh" giai đoạn 2012-2015. Điển hình phối hợp, triển khai thực hiện tốt là các huyện: Việt Yên, Hiệp Hòa, Yên Thế, Yên Dũng và TP Bắc Giang. 

Giai đoạn 2016-2020, chương trình tiếp tục được ký kết và triển khai thực hiện với phương châm "lấy khu dân cư làm nơi xây dựng mô hình điểm, với tinh thần bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn dân và với phương châm vì lợi ích của dân, thực hiện bằng sức dân và do dân tự quản". Các khu dân cư đã thành lập được các tổ, đội, nhóm tự quản bảo vệ môi trường; triển khai ký cam kết "Khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường" và "Gia đình tham gia bảo vệ môi trường". 

Nội dung các bản cam kết được Ủy ban MTTQ tỉnh soạn thảo trên cơ sở các quy định của Luật Bảo vệ môi trường. Các hộ tự nguyện tham gia đóng góp kinh phí để chi trả cho hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải từ khu dân cư đến nơi thu gom, xử lý rác tập trung. Nhiều khu dân cư đã tự nguyện đóng góp tiền, ngày công để xây lò đốt rác tại địa bàn hoạt động có hiệu quả; góp phần thực hiện Đề án "Thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2015 - 2020". 

Mặc dù vậy, qua chỉ đạo thực hiện của Ủy ban MTTQ tỉnh cho thấy, địa bàn khu dân cư nhiều nơi rộng, thưa dân nên gặp khó khăn trong việc thu gom xử lý. Còn không ít nơi người dân thiếu ý thức trong hoạt động bảo vệ môi trường, tùy tiện xả thải trong chăn nuôi, vỏ chai thuốc bảo vệ thực vật. Tình trạng đổ rác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường, nhất là ở những khu chợ, khu đông dân cư vì chưa bố trí được địa điểm xây lò đốt rác hoặc khu xử lý rác thải vẫn diễn ra. Việc quy hoạch nơi thu gom rác của xã, thị trấn gặp khó khăn về địa điểm, diện tích...

Theo bà Nguyễn Thị Phương, Phó trưởng Phòng Phong trào (Ủy ban MTTQ tỉnh), trong năm 2017, Phòng đã tham mưu cho Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh tiếp tục phối hợp với cơ quan chuyên môn tăng cường tập huấn, tuyên truyền, khuyến khích nhân dân đa dạng hóa các loại hình xử lý rác thải, trong đó chú trọng loại hình xử lý nhỏ lẻ như phân loại tại nguồn, tận dụng để bán tái chế, làm phân bón hoặc xử lý nhằm giảm thiểu sự tập trung gây ô nhiễm cục bộ. MTTQ cũng kiến nghị cơ quan chức năng nghiên cứu, thiết kế, giúp người dân xây dựng mẫu lò bảo đảm về cấu tạo để khi vận hành đốt triệt để rác thải và không gây ô nhiễm môi trường thứ phát. 

Thực tế hiện nay nhân dân tự học hỏi từ các lò làm trước (Yên Thế, Hiệp Hòa, Tân Yên), khu dân cư xây sau tự rút kinh nghiệm trong xây dựng và vận hành. Ủy ban MTTQ tỉnh tiếp tục thực hiện tốt chương trình phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, phấn đấu 100% khu dân cư trên địa bàn toàn tỉnh là “Khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường” vào năm 2017.

Kim Hiếu