Là chị bán hoa quả ngay bên con đường nhỏ. Chị vẫy tôi lại để mua những quả ổi vừa hái trong vườn nhà, để rồi sau đó nằng nặc không lấy tiền vì biết tôi đang đi tìm một gia đình nghệ nhân hát ví. Chị gửi lại gánh hàng dẫn tôi vào nhà cụ Tư, cụ Út. Rồi ngay trên chiếc chõng nhà cụ Út, chị cũng cất lời hát hòa với giọng ca run rẩy chạm tuổi 90 của các cụ, rằng: “Nhất vui là cảnh Kim Liên/ Cảnh đà có cảnh, người tiên có người”…

Là chị thuyết minh viên đã 25 năm kể câu chuyện về Bác Hồ, vẫn tà áo dài giản dị, những giọt mồ hôi lấm tấm trên gương mặt đầy xúc cảm. Nữ thuyết minh viên Bùi Bích Đảm kể, mỗi ngày chị đều rơi nước mắt, không phải chỉ trong câu chuyện mình kể mà cả khi được gặp sự xúc động của những vị khách tìm về quê Bác. 

Du khách thăm ngôi nhà của Bác tại làng Sen.

Chị nhớ nhất một vị khách quê Hải Dương, mang theo cái ba lô cũ sờn đến cùng một cán bộ Tỉnh đội tỉnh Quảng Trị vào sáng tháng 5 - 2005. Vị khách ấy đến sớm và lưu luyến mãi. Được hỏi chuyện, ông nói: “Chú đến thăm quê Bác thay cả cho con trai mình. Ngày còn chiến tranh, trong lúc hành quân vào Nam, con trai chú đã từng được ghé qua thăm quê Bác. Vào chiến trường, nó viết thư về kể với bố mẹ niềm vinh dự ấy và cũng bày tỏ ước mong khi hòa bình lập lại, từ miền Nam trở về sẽ lại được ghé quê Bác một lần nữa. Nhưng rồi nó hy sinh. Bữa nay, chú vào đem hài cốt con trở về, đồng thời thực hiện mong mỏi của con trai mình”. 

Chị Đảm còn được gặp người phụ nữ tự làm một cuộc độc hành bằng đôi chân từ Bến Nhà Rồng ra thăm quê Bác, chứng kiến những thương binh nặng tự tay lăn xe lăn, những cựu binh, người khuyết tật không còn đôi mắt nhưng vẫn muốn tự mình dâng bó hoa tươi trong ngôi nhà Bác, được đến bên chiếc võng gai nâng giấc Bác thuở thiếu thời. Chính những vị khách đến đây, mỗi ngày, lại cho chị biết thêm về Bác. Biết thêm về sự kính yêu, niềm ngưỡng vọng, hiểu hơn về sự vĩ đại của Người. Biết và yêu hơn công việc thiêng liêng mà mình đảm trách. 

Chúng tôi gặp 4 cựu chiến binh, thương binh: Bùi Hữu Huynh, Đào Mạnh Hùng, Phạm Duy Tốn, Nguyễn Duy Khoát hiện đang sinh sống tại TP Hồ Chí Minh và Vũng Tàu. Họ đều quê ngoài Bắc, người Hải Phòng, người Nam Định. Cả 4 người là đồng đội cũ, cùng đơn vị, lính của Trung đoàn Đồng Tháp 1. Đã xấp xỉ tuổi 70 nhưng đây là lần đầu tiên, cả 4 người lính Cụ Hồ được về thăm quê Bác, thỏa giấc mơ bao năm qua. Họ cùng thuê một chuyến xe, ngồi bên nhau như thời chung một chiến hào để đi từ TP Hồ Chí Minh về quê Bác. 

Họ chạm tay trên bờ rào, bức liếp như muốn thâu nhận tất thảy trong mình cảnh sắc quê hương của Người để trở về, sống tiếp với niềm hạnh phúc và thanh thản. Họ chia sẻ: Thời thanh niên, theo lời Người, họ đã xung phong ra trận chiến đấu và chiến thắng kẻ thù, rồi theo lời Người ở lại xây dựng miền Nam, nhận miền Nam là quê hương mình. Chính những lúc hướng về Người đã giúp họ vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất trong chiến tranh và trong cuộc sống sau này...

Tôi cũng như bao người. Tìm đến vùng quê ấy không chỉ để viếng thăm nơi Bác Hồ của chúng ta đã sinh ra và lớn lên, mà còn để thấy trong trái tim mình một sự hòa nhịp về nguồn cội. Hơn bất cứ mảnh đất nào, nơi đây gắn kết con người, khiến họ thấy trong mình và mọi người có một sợi dây vô hình mềm mại nhưng vững chắc nối lại với nhau và sẵn sàng để hòa nhập, để thương yêu và tiến bước.

Thùy Vinh