Chiến dịch chăm sóc sức khỏe sinh sản - KHHGĐ đến vùng khó khăn huyện Lục Nam góp phần giảm tỷ lệ sinh, nâng cao chất lượng dân số.

Những điểm sáng

Gia đình anh Nguyễn Xuân Tiệp, chị Phạm Thị Yến, thôn Sứ Gốm, xã Song Mai (TP Bắc Giang) có hai con gái, cháu nhỏ năm nay 13 tuổi nhưng chưa bao giờ anh chị có ý định sinh thêm con. Anh Tiệp tâm sự: "Nhà nước khuyến khích mỗi gia đình chỉ có 1-2 con, vợ chồng tôi sinh hai cháu gái nhưng chúng tôi nghĩ con nào cũng quý, vấn đề là nuôi dạy các con thế nào cho tốt…". 

Được biết, anh chị là một trong nhiều cặp vợ chồng sinh con một bề ở thôn Sứ Gốm được tuyên truyền, vận động nên có nhận thức đúng đắn không phân biệt con trai, con gái, chấp hành tốt chính sách dân số để cải thiện, nâng cao chất lượng cuộc sống. Hiện thôn có gần 70 hộ, khoảng 30 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, trong đó có gần 10 cặp sinh con một bề nhưng 20 năm liền không có người sinh con thứ ba. 

Thành lập từ năm 2008, đến nay, Câu lạc bộ Không sinh con thứ ba của thôn thu hút 100% người trong độ tuổi sinh đẻ tham gia. Nhiều cặp vợ chồng là con trưởng, sinh con một bề, sống cùng cha mẹ nhưng vẫn vượt qua rào cản tâm lý có con trai "nối dõi tông đường" để thực hiện cam kết không sinh con thứ ba. 

Thôn Tân Thành, xã Trù Hựu (Lục Ngạn) 20 năm liền không có người sinh con thứ ba. Thôn có hơn 50 hộ, chủ yếu là người dân tộc Nùng tái định cư từ Trường bắn quốc gia TB1. Trước đây, nhận thức của người dân hạn chế nên số cặp vợ chồng sinh con thứ ba nhiều.

Cán bộ dân số xã Tam Tiến (Yên Thế) trao đổi kỹ năng truyền thông dân số - kế hoạch hóa gia đình.

Gần 10 năm gắn bó với công tác dân số lại thêm trách nhiệm Trưởng thôn, chị Vi Thị Đàm, cộng tác viên dân số thôn Tân Thành chia sẻ: "Trong nhiều cuộc họp thôn, ngoài tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, tôi lồng ghép truyền thông về dân số. Mưa dầm thấm lâu, các gia đình đều nhận thức sâu sắc hệ lụy nghèo đói, thất học nếu sinh nhiều con".

Giao thông đi lại khó khăn nên có khi chị Đàm đi bộ đến từng gia đình phát tờ rơi, tự thể hiện những bài hát có chủ đề kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) trên loa truyền thanh, góp phần nâng cao ý thức người dân. Nhờ vậy nhiều cặp vợ chồng sinh con một bề, có nguồn thu nhập ổn định vẫn cam kết không sinh con thứ ba như: Anh chị Lê Văn Cầu - Nguyễn Thị Tâm; Vi Văn Tiến - Vi Thị Thắm...

Tăng cường kiểm soát

Năm 2014, toàn tỉnh có hơn 31 nghìn trẻ sinh ra, trong đó số trẻ sinh lần ba gần 3 nghìn, giảm khoảng 200 trẻ so cùng kỳ năm trước. Chiến dịch Chăm sóc sức khỏe sinh sản/KHHGĐ được triển khai đến 36 xã trên địa bàn 9 huyện, TP, vượt 3% kế hoạch. Có được kết quả trên là do ngành chức năng, các huyện, TP quan tâm tuyên truyền, vận động hộ dân thực hiện KHHGĐ, xử phạt nghiêm những trường hợp vi phạm chính sách dân số. Ở một số thôn, bản, vùng khó khăn, cộng tác viên dân số phối hợp chặt chẽ với các hội, đoàn thể tích cực tuyên truyền chính sách dân số tới từng hộ dân, nhất là những gia đình sinh con một bề, sân khấu hóa qua các hoạt động văn hoá, văn nghệ.

Hàng năm, Chi cục Dân số - KHHGĐ rà soát, tổng hợp, khen thưởng đơn vị, cá nhân giữ vững thành tích ba năm trở lên không có người sinh con thứ ba. Năm nay, toàn tỉnh có 5 tập thể và 8 cá nhân được Tổng cục Dân số-KHHGĐ tặng giấy khen; 19 tập thể, cá nhân được Sở Y tế khen thưởng.

Bên cạnh đó, việc duy trì và nâng cao chất lượng sinh hoạt của các câu lạc bộ không sinh con thứ ba trở thành địa chỉ tin cậy để các cặp vợ chồng trong tuổi sinh đẻ sẻ chia tâm tư, nguyện vọng và tìm được lời khuyên từ người đồng cảnh. Đến nay, toàn tỉnh có 455 câu lạc bộ không sinh con thứ ba, số thôn, bản không sinh con thứ ba ngày càng tăng. 

Theo bà Ngô Thị Lương, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh: Để thực hiện có hiệu quả các mục tiêu về chính sách Dân số - KHHGĐ, nhất là giảm bền vững tỷ lệ sinh con thứ ba, cần sự vào cuộc mạnh mẽ  của cấp ủy, chính quyền, ban ngành, đoàn thể các địa phương. 

Đặc biệt, nêu cao vai trò gương mẫu của đảng viên, cán bộ, vận động người dân thực hiện. Bên cạnh đó,  đổi mới công tác truyền thông, giáo dục, phổ biến chính sách pháp luật về dân số; đội ngũ làm công tác này tiếp tục sâu sát, nắm bắt kịp thời tâm lý các cặp vợ chồng  nguy cơ cao sinh con một bề, từ đó tuyên truyền, vận động, làm chuyển biến nhận thức tự giác chấp hành.

Đỗ Quyên