Chiều nào cũng vậy, trước khi đổ rác ra nơi quy định, gia đình ông Ngô Văn Lợi, phố Vôi, thị trấn Vôi nhặt riêng từng loại. Vỏ trái cây, cuống rau, cơm canh thừa, lá cây rụng… cho vào một xô; túi ni lông, vật dụng hư hỏng làm bằng nhựa, cao su vào xô khác, không vứt rác xuống lòng đường, vỉa hè.

 

Ông Lợi cho biết: "Chúng tôi phân loại rác tại nguồn, nhân viên thu gom rác sẽ đỡ vất vả. Những loại rác hữu cơ được tiếp tục tái chế, vừa hạn chế ô nhiễm, vừa mang lại hiệu quả về kinh tế”. Cùng với ông Lợi, hơn một năm qua, hàng trăm hộ gia đình, cơ sở kinh doanh ở thị trấn Vôi đã có ý thức phân loại rác.

Được biết, mỗi ngày, tại thị trấn Vôi có khoảng 15 tấn rác, cao điểm lên đến 25-30 tấn, trong khi lượng rác ngày càng tăng, bãi rác của thị trấn quy mô nhỏ, chỉ xử lý bằng biện pháp đốt và chôn lấp dẫn tới quá tải.

 

Trước thực trạng đó, năm 2012, UBND huyện Lạng Giang đầu tư hơn một tỷ đồng xây dựng khu xử lý chất thải rắn tại khu vực Gò Đầm, thôn Kim Sơn, thị trấn Vôi. Dự án do Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện chủ trì. Theo đó, mỗi hộ sinh sống và kinh doanh tại thị trấn được cấp hai xô nhựa để phân loại ngay tại gia đình; hỗ trợ ba xe điện gom rác cho Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ vệ sinh môi trường thị trấn...

 

Để tạo sự chuyển biến trong nhân dân, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện phối hợp với UBND thị trấn Vôi cử cán bộ, trưởng các đoàn thể cơ sở tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của việc phân loại rác; tác hại của rác thải đến môi trường; đôn đốc, nhắc nhở bà con duy trì việc làm này, cùng chung tay xây dựng môi trường xanh-sạch-đẹp. Cùng đó, thị trấn đưa tiêu chí bảo vệ môi trường vào bình xét công nhận các danh hiệu thi đua khen thưởng, đánh giá chi bộ trong sạch, vững mạnh; xem xét công nhận danh hiệu làng, khu phố, cơ quan, gia đình văn hoá. Các tổ dân phố, thôn đưa công tác bảo vệ môi trường vào hương ước. Với cách làm này, thị trấn Vôi đã khắc phục được tình trạng đổ rác thải sinh hoạt ra nơi công cộng. Đường phố ngày càng phong quang, sạch đẹp.

Biến rác thải thành phân vi sinh

Được đưa vào sử dụng cách đây hơn một năm, khu xử lý rác thải hữu cơ thôn Kim Sơn, thị trấn Vôi có 20 bể chứa rác được bố trí thành hai dãy, ở giữa có lối đi rộng, thuận tiện cho việc chuyển rác bằng phương tiện cơ giới. Ông Đỗ Mạnh Hùng, Chủ nhiệm HTX Dịch vụ vệ sinh môi trường thị trấn Vôi cho biết, hàng ngày, đơn vị có 5 xe chuyên dụng chạy bằng điện thu gom rác tại chợ Vôi và các tuyến phố, khu dân cư đưa về bãi tập trung. Việc vận chuyển bằng xe điện đơn giản, thuận tiện giúp công nhân tiết kiệm công lao động, không phải tốn sức đẩy từng thùng rác về nơi tập kết. Những dịp lễ, tết, lượng rác thải lớn, các công nhân tăng ca, gom rác vài lần mỗi ngày nhưng không thấy vất vả như trước.

Thị trấn Vôi (Lạng Giang) là nơi đầu tiên trong tỉnh thực hiện thành công mô hình xử lý, phân loại rác tại nguồn kết hợp với tái chế rác thải.

Để nâng cao hiệu quả xử lý, sau khi đưa rác về nơi tập kết, nhân viên vệ sinh của HTX phân loại một lần nữa rồi chuyển rác hữu cơ xuống bể ủ, phun chế phẩm sinh học. Theo tính toán của HTX, cứ mỗi bể sau khi ủ khoảng 45 ngày cho khoảng ba tấn phân vi sinh.

 

Thiết bị xử lý rác thải cũng như quy trình do Trung tâm tư vấn khoa học công nghệ tài nguyên môi trường (Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội) chuyển giao. Phân vi sinh đã được nhiều hộ sử dụng chăm sóc cây cảnh, rau màu và cho kết quả tốt. Nhờ bón loại phân vi sinh này, đất tơi xốp, cây sinh trưởng, phát triển tốt, ít sâu bệnh. Bình quân mỗi tháng, HTX cung cấp cho thị trường khoảng 12 tấn phân, giá bán 500 đồng/kg, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. Sản phẩm "ra lò" đến đâu được tiêu thụ hết đến đó.

Theo Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lạng Giang, phần rác hữu cơ được xử lý hiệu quả song rác vô cơ sau khi phân loại vẫn chủ yếu được đốt hoặc chôn lấp. Từ nay đến cuối năm, UBND huyện dự kiến xây dựng lò đốt rác thải theo công nghệ hiện đại tại khu vực bãi rác tập trung của thị trấn, bảo đảm khí thải không gây ô nhiễm môi trường.