Thu hoạch nhãn.

Vào mùa 

Là xã nổi tiếng về giống nhãn lồng lâu năm trên địa bàn tỉnh, thời điểm này, Đan Hội (Lục Nam) bắt đầu vào vụ thu hoạch. Các thương nhân từ tỉnh Hải Dương, Hải Phòng rục rịch về tận vườn thu mua với giá từ 13 đến 20 nghìn đồng/kg. Khác với nhiều vụ trước, năm nay sản lượng nhãn ở Đan Hội không cao. 

Theo lãnh đạo xã Đan Hội, trước đây, nhãn được mùa nhiều hộ làm long nhãn, có hộ thu vài chục triệu đồng trong vòng một tháng nhờ nghề này. Ngoài ra còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động thời vụ với thu nhập bình quân hơn 100 nghìn đồng/ngày khi tách cùi thuê. Nhưng năm nay cả xã chỉ có khoảng 10 hộ làm long nhãn. 

Chị Vũ Thị Thu, thôn Húi cho biết: “Năm ngoái, vườn nhãn nào cũng sai quả tôi chỉ cần mua sản phẩm trong thôn đã đủ nguyên liệu. Năm nay, người dân chủ yếu bán hàng hoa nên từ đầu vụ đến nay gia đình tôi mới mua được khoảng 1 tạ quả tươi làm long nhãn”.

Bên cạnh những vườn thất thu thì nhiều vườn lại được mùa riêng. Gia đình bà Dương Thị Hiên, thôn Húi là một điển hình. Vườn nhãn có 8 cây, cây nào cũng sai trĩu cành, quả to đều, chùm nọ chồng lên chùm kia, ước đạt khoảng 2-3 tạ/cây. Theo bà Hiên, các cây nhãn có tuổi thọ hơn 35 năm và chưa năm nào cho năng suất cao như năm nay. Hiện khách hàng ở Hải Dương đã đặt cọc mua buôn 14 nghìn đồng/kg và hẹn ngày đến hái. Dự kiến bà Hiên thu khoảng 20 triệu đồng, tăng gấp đôi so với mùa nhãn năm ngoái.

Được biết, Đan Hội có khoảng 100 ha nhãn, sản lượng vụ này toàn xã ước đạt 70 tấn. Ông Nguyễn Văn Ý, Phó Chủ tịch UBND xã Đan Hội cho biết: “Năm nay, một số vườn nhãn được mùa riêng là do khi ra hoa không trùng vào thời điểm mưa phùn kéo dài, sâu bệnh ít nên tỷ lệ đậu quả cao. Những năm tới,  để khắc phục tình trạng nhãn bị thoái hoá do trồng đã lâu năm, năng suất thấp, xã khuyến khích nông dân cải tạo những vườn nhãn già cỗi bằng cách ghép mắt, đồng thời đốn bỏ để trồng mới bằng những giống chất lượng cao”.

Trong khi một số nơi thất thu thì một số xã sản lượng nhãn vẫn cao. Lục Sơn có 150 ha đất trồng nhãn, trong đó có một nửa là nhãn ghép và trồng mới, sản lượng vụ này đạt 450 tấn, tăng 50 tấn so với năm ngoái. 

Tại xã Thanh Hải (Lục Ngạn), vườn nhãn 300 cây của gia đình anh Nguyễn Đình Cảnh, thôn Giáp Trung cây nào cây nấy quả sai trĩu cành. Nhãn trồng trong vườn đều là giống muộn Hà Tây, thu hoạch vào giữa tháng 8. Để tập trung dinh dưỡng, tạo chùm đẹp và quả to đều, anh đang tỉa bỏ cành tăm và quả kẹ, ước vụ này gia đình anh thu được 6 tấn. Hiện đã có khách ở tỉnh ngoài về đặt mua cả vườn với giá 30 nghìn đồng/kg nhưng anh chưa bán. 

Hộ ông Trương Văn Bằng, thôn Húi, xã Đan Hội (Lục Nam) ước vụ này thu hơn 30 triệu đồng tiền nhãn.

Chú trọng các giải pháp kỹ thuật, tăng năng suất

Theo Sở Nông nghiệp và PTNT, vụ này toàn tỉnh có khoảng 2 nghìn ha nhãn cho thu hoạch, tập trung tại Lục Ngạn, Lục Nam, Yên Thế, Tân Yên. Đến nay chưa có đánh giá cụ thể nhưng nhận định sản lượng nhãn cao hơn năm ngoái bởi vườn nào được mùa thì năng suất rất cao, bình quân đạt 8 tấn/ha. Tại Lục Ngạn sản lượng ước đạt hơn 5 nghìn tấn, tăng 500 tấn; Lục Nam hơn 3 nghìn tấn, tăng 300 tấn so với  năm ngoái. 

Giải thích về việc nhiều vườn thất thu song sản lượng nhãn toàn tỉnh vẫn tăng, ông Trần Văn Tú - Phó Trưởng phòng Trồng trọt (Sở Nông nghiệp và PTNT) cho biết: “Số vườn không cho quả ít hơn. Trong khi đó số diện tích cho quả thì năng suất rất cao, có vườn tăng đột biến, đạt 10 tấn/ha. Một số diện tích trồng mới bước vào giai đoạn cho quả. Biện pháp chăm sóc và yếu tố thời tiết vào giai đoạn cây ra hoa, đậu quả cũng ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất mỗi vườn. Những vườn được đầu tư chăm sóc tốt luôn cho năng suất, chất lượng quả tốt”. 

Các giống được trồng trên địa bàn là nhãn lồng Hưng Yên, nhãn muộn Đại Thành và nhãn thóc (nhãn trơ). Hiện nay, nhãn thóc và nhãn lồng bắt đầu cho thu hoạch, nhãn muộn dự kiến thu vào giữa tháng 8 đến đầu tháng 9 dương lịch. Khảo sát tại các điểm cân tại thị trấn Chũ (Lục Ngạn) được biết, giá bán các loại nhãn dao động từ 10 đến 28 nghìn đồng/kg. 

Bà Nguyễn Thị Phượng, chủ điểm cân cho biết: “Mấy năm gần đây, nhiều vườn nhãn giống mới trong huyện vào giai đoạn cho quả tốt nhất. Hầu hết các loại nhãn đều có cùi dày, ăn ngọt và có hương thơm đậm đà được nhiều người ưa chuộng, bán rất chạy. Bình quân mỗi ngày tôi cân 6-7 tạ nhãn chở đi giao tại thị trường Hà Nội và Quảng Ninh”. Nhờ giống nhãn muộn, nhiều hộ trên địa bàn huyện Lục Ngạn thu hàng trăm triệu đồng/vụ.

Ông Vũ Đình Phượng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT cho biết: “Định hướng của ngành là mở rộng diện tích cây trồng này lên khoảng 3 nghìn ha vào những năm tới, trong đó khuyến khích chuyển đổi những vùng trồng vải thiều kém hiệu quả song chất đất phù hợp với cây nhãn, vườn bãi gần sông suối không bị ngập úng sang trồng nhãn. Cùng đó, các huyện, TP cần khuyến khích người dân cải tạo diện tích nhãn già cỗi, nhãn thóc bằng những giống chất lượng, nhãn muộn để rải vụ, góp phần đa dạng sản phẩm cây ăn quả của tỉnh, tăng hiệu quả kinh tế”.

Trịnh Lan