Nhiều mảnh vườn tạp, đất đồi, ao được cải tạo đưa cây trồng này vào sản xuất. Đáng quan tâm là một số hộ còn tôn đất, vun luống cao đưa cây bưởi xuống chân ruộng “bờ xôi ruộng mật” để canh tác, chuyển đổi đất hai vụ lúa sang trồng cây lâu năm trái quy định của nhà nước.

Không thể phủ nhận, từ trồng bưởi đã xuất hiện nhiều nhà nông tỷ phú, triệu phú, nhất là ở các huyện có diện tích đất vườn đồi lớn. Tuy nhiên theo quy định của pháp luật, việc chuyển đổi đất trồng lúa sang cây lâu năm, trong đó có bưởi Diễn phải được chủ tịch UBND huyện cho phép dựa trên quy hoạch sử dụng đất của tỉnh và huyện. 

Ở xã Ng, nhiều hộ dân, thậm chí có cả viên chức làm việc ở xã và trưởng thôn cũng tự ý đưa bưởi xuống ruộng để trồng thay cho hoa màu. Nhiều người biết làm thế là vi phạm pháp luật nhưng vẫn chuyển đổi bởi “không thấy ai bảo gì, mà cán bộ cũng làm có sao đâu?”. 

Nhà nước có nhiều chính sách bảo vệ đất trồng lúa nhằm bảo đảm an ninh lương thực, trong đó quy định rất rõ việc chuyển sang mục đích khác phải nộp thuế hoặc phí trong khi sản xuất lúa được miễn giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho người trồng lúa cùng nhiều hỗ trợ khác như chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, các mô hình xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao, ứng dụng khoa học kỹ thuật, hỗ trợ giá giống. 

Cùng đó, việc phát triển ồ ạt một loại cây trồng, vật nuôi theo phong trào không tính đến quy hoạch vùng sản xuất, quy trình sản xuất, đầu ra cho sản phẩm... dễ dẫn tới được mùa rớt giá hoặc không kiểm soát được dịch bệnh. Giả sử vài ba năm nữa, giá bưởi Diễn không còn cao như hiện nay, những vườn bưởi trên đất lúa không thể cải tạo trở lại “bờ xôi ruộng mật” canh tác lúa thuận tiện như xưa. Vì thế ở nhiều nơi, chính quyền địa phương thực hiện nghiêm túc các quy định về bảo vệ đất trồng lúa. Đơn cử năm 2016, UBND huyện Hiệp Hòa đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính một số hộ ở xã Ngọc Sơn tự chuyển đất trồng lúa sang cây lâu năm và yêu cầu cải tạo trả lại nguyên trạng.

Thiết nghĩ việc đưa bưởi xuống ruộng xuất hiện nhiều ở huyện Tân Yên cần được kiên quyết xử lý sớm, tránh để “sự đã rồi” vừa khó cho cơ quan quản lý nhà nước, vừa thiệt hại cho người sản xuất. Có ý kiến cho rằng, vi phạm này không khó phát hiện, chỉ e chính quyền các xã và cơ quan chuyên môn của huyện không quan tâm, buông xuôi mà thôi! 

                   Bảo Khánh